सराव केंद्र ➔
अर्थव्यवस्था व नियोजन Agriculture Service Pre 2017 MEDIUM

लघु व कुटीर उद्योग क्षेत्रासमोर अद्यापही ......... या समस्या आहेत.

EN Small and cottage industry sector is still facing these problems.
A
कच्चा माल Raw material
B
विक्री विषयक Sales related
C
अधिक उत्पादन खर्च More production costs
✓
वरीलपैकी सर्व All of the above
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

लघु व कुटीर उद्योग क्षेत्रापुढील प्रमुख समस्या:

भारतातील लघु व कुटीर उद्योगांना खालील सर्व गंभीर समस्यांना सामोरे जावे लागते:

१. कच्चा माल (Raw Material): दर्जेदार कच्चा माल वेळेवर आणि रास्त दरात न मिळणे, साठवणूक सुविधांचा अभाव आणि पुरवठा साखळीतील अनिश्चितता.
२. विक्री विषयक समस्या (Marketing & Sales): विपणन कौशल्यांचा अभाव, मोठ्या कंपन्यांशी जाहिरात व ब्रँडिंगमध्ये स्पर्धा करण्यात असमर्थता, आणि मध्यस्थांकडून होणारी पिळवणूक.
३. अधिक उत्पादन खर्च (High Cost of Production): लहान प्रमाणावर उत्पादन होत असल्याने 'मोठ्या प्रमाणावरील उत्पादनाचे फायदे' (Economies of scale) मिळत नाहीत, तसेच जुनी यंत्रसामग्री व वीज/कर्ज यांच्या उच्च खर्चामुळे उत्पादन खर्च जास्त राहतो.
४. इतर समस्या: अपुरा संस्थात्मक पतपुरवठा, कालबाह्य तंत्रज्ञान आणि खेळत्या भांडवलाची कमतरता.

म्हणून योग्य उत्तर पर्याय (४) 'वरीलपैकी सर्व' आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

लघुउद्योगांसमोरील प्रमुख आव्हाने: अपुरा पतपुरवठा, कच्च्या मालाची टंचाई, विपणन व विक्री मर्यादा आणि 'Economies of scale' अभावी होणारा उच्च उत्पादन खर्च.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Problems Facing Small and Cottage Industries:

Small and cottage industries in India chronically confront multiple operational bottlenecks:

1. Raw Material Bottlenecks: Lack of assured, bulk-rate access to high-grade inputs, forcing reliance on volatile local open markets.
2. Marketing & Sales Limitations: Weak branding, inability to spend on multi-channel advertising against FMCG conglomerates, and vulnerability to exploitative intermediaries.
3. High Production Cost: Inability to achieve economies of scale, coupled with antiquated machinery, elevated credit costs, and higher freight per unit.
4. Working Capital Depletion: Delayed payments from large corporate buyers causing acute liquidity crises.

Hence, all of the listed challenges are prevalent (Option 4 All of the above).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Key structural challenges of Indian SSIs: lack of formal working capital, acute raw material constraints, high unit cost of production, and inadequate marketing infrastructure.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →