🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल Rajyaseva Mains 2023 MEDIUM

जमिनीत भुसूधारके टाकली जातात कारण : a. पिकांच्या गरजेनुरूप जमिनीचा आम्लविम्ल निर्देशांक बदलण्यासाठी. b. पिक अन्नद्रव्यांची उपलब्धता वाढविण्यासाठी. c. जमिनीची भौतिक स्थिती सुधारण्यासाठी.

EN Soil amendments are applied to soil to: (a) Alter soil pH according to crop requirements (b) Increase availability of plant nutrients (c) Improve soil physical condition and structure Choose the correct option:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त a
Only a
B
फक्त b
Only b
C
वरील सर्व
All of the above
D
यापैकी नाही
None of the above
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: वरील सर्व (पर्याय 3)

महत्त्वाचे मुद्दे:

• भू-सुधारके (Soil Amendments):
• जमिनीची रासायनिक किंवा भौतिक स्थिती सुधारण्यासाठी जमिनीत टाकले जाणारे पदार्थ (उदा. जिप्सम, चुना, सेंद्रिय खते).
• आम्लधर्मीय जमिनीत चुना (Lime): आम्लता कमी करून pH वाढवण्यासाठी आणि अन्नद्रव्ये उपलब्ध करण्यासाठी.
• क्षारयुक्त/चोपण जमिनीत जिप्सम (Gypsum): अतिरिक्त सोडिअम काढून जमिनीची सच्छिद्रता व रचना सुधारण्यासाठी.
• या सर्वांमुळे मातीची भौतिक स्थिती सुधारते आणि पिकांना सर्व अन्नद्रव्ये सहज मिळतात.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• आम्लयुक्त जमीन सुधारण्यासाठी: चुना ($CaCO_3$).
• चोपण (Sodic) जमीन सुधारण्यासाठी: जिप्सम ($CaSO_4 \cdot 2H_2O$).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: All of the above (Option 3)

Key Points:

• Soil Amendments: Substances added to soil to modify its physical or chemical properties for optimal crop growth.
• Functions:
• Regulating soil reaction (a): Adding agricultural lime ($CaCO_3$) to neutralize acidic soils or gypsum ($CaSO_4 \cdot 2H_2O$) to treat sodic soils.
• Nutrient availability (b): Adjusting pH directly optimizes the solubility and uptake of essential macronutrients and micronutrients.
• Structural improvement (c): Enhances soil aggregation, aeration, water infiltration, and porosity.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Lime is used to reclaim acidic soils; Gypsum is the classic amendment for sodic/alkali soils.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) फक्त a (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) फक्त b (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) वरील सर्व (अचूक उत्तर): उत्तर:** वरील सर्व (पर्याय 3)
✗ पर्याय (4) यापैकी नाही (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'कृषी परिसंस्था, पीक पद्धती व कृषी हवामान विभाग' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्राचा प्राकृतिक व राजकीय भूगोल विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्राची नदीप्रणाली, जलव्यवस्थापन व वने विभाग चाचणी
quiz 30 प्रश्न timer 30 मिनिटे military_tech 30 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: कृषी परिसंस्था, पीक पद्धती व कृषी हवामान विभाग

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'कृषी परिसंस्था, पीक पद्धती व कृषी हवामान विभाग' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'कृषी परिसंस्था, पीक पद्धती व कृषी हवामान विभाग' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयातील 'कृषी परिसंस्था, पीक पद्धती व कृषी हवामान विभाग' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'कृषी परिसंस्था, पीक पद्धती व कृषी हवामान विभाग' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →