महाराष्ट्रातील शेती क्षेत्रासंबंधित काही समस्या खाली दिल्या आहेत. त्यापैकी कोणती समस्या ही सामाजिक स्वरूपाची आहे?
EN
Some problems related to the agriculture sector in Maharashtra are given below. Which of these problems is of a social nature?
उत्तर: शेत जमिनीचे विभाजन (पर्याय 4)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
शेत जमिनीचे विभाजन व तुकडीकरण (Subdivision and Fragmentation of Land): वारसाहक्काच्या कायद्यानुसार आणि कुटुंबाच्या विभाजनामुळे शेतजमीन पिढ्यानपिढ्या वारसांमध्ये वाटली जाते. ही एक सामाजिक स्वरूपाची समस्या आहे.
•
यामुळे शेताचा आकार लहान (सीमांत व अल्पभूधारक) होतो, ज्यावर आधुनिक यंत्रसामग्रीचा वापर करणे आणि सिंचन करणे आर्थिकदृष्ट्या तोट्याचे ठरते.
•
हवामानाची परिस्थिती ही 'नैसर्गिक समस्या' आहे, तर भांडवलाचा अभाव ही 'आर्थिक समस्या' आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महाराष्ट्रात 80% हून अधिक शेतकरी हे अल्प व अत्यल्प भूधारक (2 हेक्टरपेक्षा कमी जमीन असणारे) आहेत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Subdivision and fragmentation of landholdings (Option 4)
Key Points:
•
Subdivision and Fragmentation: Arises directly from cultural inheritance norms and joint family dissolution, making it fundamentally a social cause.
•
Over successive generations, landholdings are split into unviable micro-plots where tractorization and modern irrigation cannot be deployed economically.
•
Climate volatility is an environmental factor; capital deficit is an economic factor.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Over 80% of agricultural operational holdings in Maharashtra belong to small and marginal farmers (<2 hectares).