कोणत्या शास्त्रज्ञाने देवी रोगावरील लसीचा शोध लावला?
EN
<span style="">Which scientist discovered small pox vaccine?</span>
योग्य उत्तर एडवर्ड जेनर आहे
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
•
लस एखाद्या व्यक्तीच्या रोगप्रतिकारक शक्तीला विशिष्ट रोगापासून प्रतिकारशक्ती निर्माण करण्यासाठी उत्तेजित करते, त्या व्यक्तीचे त्या रोगापासून संरक्षण करते.
•
विविध रोगांविरुद्ध निष्क्रीयपणे प्राप्त केलेली प्रतिकारशक्ती निर्माण करण्यासाठी लसींचा परिचय करून दिला जातो.
•
लस सामान्यतः सुईच्या इंजेक्शनद्वारे दिली जाते, परंतु तोंडाने किंवा नाकात फवारणी देखील केली जाऊ शकते.
देवीची लस:
•
देवीच्या इतिहासाला वैद्यकशास्त्रात अनन्यसाधारण स्थान आहे.
•
हा मानवांना ज्ञात असलेल्या सर्वात घातक रोगांपैकी एक होता.
•
आजपर्यंत, हा एकमेव मानवी रोग आहे जो लसीकरणाद्वारे नष्ट केला गेला आहे.
•
1796 मध्ये एडवर्ड जेनरने सादर केलेली देवीची लस, विकसित केलेली पहिली यशस्वी लस होती.
•
त्यांनी पाहिलं की ज्या दुधाळांना पूर्वी काउपॉक्स झाला होता त्यांना चेचक होत नाही.
•
स्मॉल पॉक्स व्हॅरिओला विषाणूमुळे होतो.
•
हा एक विषाणूजन्य आजार आहे जो एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीकडे पसरतो.
•
त्याचा परिणाम त्वचेवर आणि संपूर्ण शरीरावर होतो.
अशाप्रकारे, एडवर्ड जेनर यांनी देवीच्या प्रतिबंधासाठी लस शोधून काढली.
💡 Additional Information लुई पाश्चर:
•
लुई पाश्चर यांनी रेबीज विरूद्ध सर्वात जुनी प्रभावी लस विकसित केली जी 6 जुलै 1885 रोजी मानवी चावलेल्या व्यक्तीवर उपचार करण्यासाठी वापरली गेली.
•
रेबीज हा एक भयंकर आणि भयानक रोग होता ज्याने त्याच्या रहस्यमय उत्पत्तीमुळे आणि त्यातून निर्माण झालेल्या भीतीमुळे शतकानुशतके लोकप्रिय कल्पनाशक्तीला भुरळ घातली होती.
•
पाश्चरने सशांमधील विषाणू कमी करून आणि नंतर त्यांच्या पाठीच्या कण्यांमधून त्याची कापणी करून लस तयार केली.
अलेक्झांडर फ्लेमिंग:
•
अलेक्झांडर फ्लेमिंग पेनिसिलिनच्या शोधाशी संबंधित आहे.
•
हे जीवाणूंची वाढ थांबविण्यास मदत करते.
•
त्यांनी 1928 मध्ये पेनिसिलिनचा शोध लावला.
•
पेनिसिलिनचा वापर हृदयाच्या संसर्गापासून बचाव करण्यासाठी केला जातो ज्यामध्ये काही हृदयरोग असू शकतात ज्यामध्ये शस्त्रक्रिया असू शकते.
सेल्मन वॉक्समन:
•
सेलमन वॅक्समन, अल्बर्ट स्कॅट्झ आणि एलिझाबेथ बुगी या तीन अमेरिकन जीवरसायनशास्त्रज्ञ यांनी 1943 मध्ये स्ट्रेप्टोमायसिनचा शोध लावला.
•
स्ट्रेप्टोमायसिन हे क्षयरोगाच्या उपचारात वापरले जाणारे प्रतिजैविक औषध आहे.
•
हे ग्रॅमग्राही जिवाणू स्ट्रेप्टोमायसेस ग्रिसियसपासून प्राप्त झाले आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
एडवर्ड जेनर (Edward Jenner - १७९६): त्यांनी गोवर/गोदेवीच्या (Cowpox) रसाचा वापर करून जगातील पहिली 'देवीची लस' (Smallpox vaccine) विकसित केली. त्यामुळे त्यांना 'रोगप्रतिकारशास्त्राचे जनक' (Father of Immunology) म्हणतात. १९८० मध्ये WHO ने देवी रोगाचे समूळ उच्चाटन घोषित केले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Edward Jenner.
📌 Key Points
•
A vaccine stimulates a person's immune system to produce immunity to a specific disease, protecting the person from that disease.
•
Vaccines are introduced to build passively acquired immunity against various diseases.
•
Vaccines are usually administered through needle injections, but can also be administered by mouth or sprayed into the nose.
Small Pox vaccine:
•
The history of smallpox holds a unique place in medicine.
•
It was one of the deadliest diseases known to humans.
•
To date, it is the only human disease to have been eradicated by vaccination.
•
The smallpox vaccine, introduced by Edward Jenner in 1796, was the first successful vaccine to be developed.
•
He observed that milkmaids who previously had caught cowpox did not catch smallpox.
•
Small Pox is caused due to Variola Virus.
•
This is a viral disease that transmits from one person to another person.
•
It affects the skin and the whole body.
Thus, Edward Jenner discovered the vaccine for the prevention of smallpox.
💡 Additional Information
Louis Pasteur:
•
Louis Pasteur developed the earliest effective vaccine against rabies that was first used to treat a human bite victim on 6 July 1885.
•
Rabies was a dreaded and horrible disease that had fascinated popular imagination for centuries because of its mysterious origin and the fear it generated.
•
Pasteur produced the vaccine by attenuating the virus in rabbits and subsequently harvesting it from their spinal cords.
Alexander Flaming:
•
Alexander Fleming is associated with the discovery of Penicillin.
•
It helps to stop the growth of bacteria.
•
He discovered Penicillin in the year 1928.
•
Penicillin prevents heart infections with certain heart diseases that may have surgery.
Selman Waksman:
•
Selman Waksman, Albert Schatz, and Elizabeth Bugie, three American biochemists, discovered streptomycin in 1943.
•
Streptomycin is an antimycobacterial drug that is used in the treatment of tuberculosis.
•
It is derived from the Gram-positive bacteria Streptomyces griseus.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Edward Jenner formulated the first successful vaccine in history against Smallpox in 1796 using cowpox pustule matter, earning him the title 'Father of Immunology'.