🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Forest Service Mains 2022 MEDIUM

खालील विधाने चूक की बरोबर ते स्पष्ट करा : (अ) वासुदेव बळवंत फडके यांनी लहूजी बुआ यांच्याकडून लष्करी शिक्षण प्राप्त केले. (ब) 10 ऑगस्ट, 1857 ही विद्रोहाची तारीख निश्चित करून सावंतवाडीच्या ठाकूर सिंह यांच्या नेतृत्वाखाली काडीच्या जंगलात इंग्रजी सेनेस हैराण करून सोडले. पर्यायी उत्तरे :

EN State whether the following statements are true or false: (A) Vasudev Balwant Phadke received military training from Lahuji Bua. (B) Fixing 10 August 1857 as the date of revolt, under the leadership of Thakur Singh of Sawantwadi, the British forces were harassed in the forests. Alternative answers:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
विधान (अ) चूक आहे, (ब) बरोबर आहे
Statement (A) is false, (B) is true
B
विधान (ब) चूक आहे, (अ) बरोबर आहे
Statement (B) is false, (A) is true
C
दोन्ही विधाने बरोबर आहेत
Both statements are true
D
दोन्ही विधाने चूक आहेत
Both statements are false
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय २ (विधान (ब) चूक आहे, (अ) बरोबर आहे)

स्पष्टीकरण:

• विधान (अ) बरोबर आहे: वासुदेव बळवंत फडके यांनी पुण्यात लहूजी वस्ताद साळवे (लहूजी बुवा) यांच्या आखाड्यात कुस्ती, दांडपट्टा, लाठी-काठी आणि नेमबाजीचे लष्करी शिक्षण प्राप्त केले होते. लहूजी वस्तादांच्या राष्ट्रप्रेमाचा फडके यांच्यावर खोल प्रभाव होता.
• विधान (ब) चूक आहे: १० ऑगस्ट १८५७ रोजी सावंतवाडीच्या ठाकूर सिंह यांनी इंग्रजांना हैराण केले हे विधान चुकीचे आहे. सावंतवाडीत १८४४ आणि १८५८ मध्ये फोंड सावंत व बाबाजी सावंत यांनी बंड केले होते. ठाकूर सिंह हे खान्देश/सातपुडा भागातील भिल्ल उठावाशी संबंधित होते.
• त्यामुळे पर्याय २ (विधान ब चूक आहे, अ बरोबर आहे) हे अचूक उत्तर ठरते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

लहूजी वस्ताद साळवे यांच्या आखाड्यात वासुदेव बळवंत फडके, लोकमान्य टिळक आणि महात्मा ज्योतिराव फुले यांनीही शारीरिक व शस्त्रकौशल्याचे प्रशिक्षण घेतले होते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 2 (Statement (B) is false, (A) is true)

Explanation:

• Statement (A) is TRUE: Vasudev Balwant Phadke underwent rigorous martial training, swordsmanship, wrestling, and shooting at the famous traditional *akhara* of Lahuji Raghoji Salve (Lahuji Vastad) in Pune. Lahuji's fierce patriotism deeply molded Phadke's revolutionary outlook.
• Statement (B) is FALSE: The rebellion in Sawantwadi was spearheaded by the Sawant chieftains (Phond Sawant, Babaji Sawant) during 1844–1858, not under 'Thakur Singh on 10 August 1857'. Thakur Singh was associated with the Satpura tribal resistance.
• Hence, Statement (A) is true while Statement (B) is false.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Lahuji Vastad Salve trained pioneering reformers and revolutionaries—including Vasudev Balwant Phadke, Mahatma Jyotirao Phule, and Lokmanya Tilak—at his Pune akhara.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) विधान (अ) चूक आहे, (ब) बरोबर आहे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) विधान (ब) चूक आहे, (अ) बरोबर आहे (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय २ (विधान (ब) चूक आहे, (अ) बरोबर आहे)
⚠️ पर्याय (3) दोन्ही विधाने बरोबर आहेत (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) दोन्ही विधाने चूक आहेत (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'सशस्त्र क्रांतिकारी चळवळ व देशभक्त क्रांतिकारक' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: सशस्त्र क्रांतिकारी चळवळ व देशभक्त क्रांतिकारक

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'सशस्त्र क्रांतिकारी चळवळ व देशभक्त क्रांतिकारक' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'सशस्त्र क्रांतिकारी चळवळ व देशभक्त क्रांतिकारक' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'सशस्त्र क्रांतिकारी चळवळ व देशभक्त क्रांतिकारक' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'सशस्त्र क्रांतिकारी चळवळ व देशभक्त क्रांतिकारक' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →