विधान अ : भारतामध्ये आदेश काढण्याचे सर्वोच्च न्यायालयाचे व उच्च न्यायालयांचे अधिकार क्षेत्र समान आहे. विधान ब : सर्वोच न्यायालय व उच्च न्यायालय दोन्हीही बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेक्षण व अधिकारपृच्छा हे आदेश काढू शकतात.
EN
Statement A: In India, the writ jurisdiction of the Supreme Court and High Courts is equal.
Statement B: Both the Supreme Court and High Courts can issue writs of Habeas Corpus, Mandamus, Prohibition, Certiorari, and Quo-Warranto.
अचूक उत्तर: पर्याय (४) विधान अ चुकीचे परंतु ब हे बरोबर.
सविस्तर विश्लेषण:
दोन्ही विधानांचे परीक्षण:
•
विधान (अ) चुकीचे आहे: भारतात सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालये यांचे प्राधिलेख (Writ) अधिकारक्षेत्र समान नाही. उच्च न्यायालयाचे अधिकारक्षेत्र सर्वोच्च न्यायालयापेक्षा अधिक व्यापक आहे, कारण उच्च न्यायालय मूलभूत हक्कांव्यतिरिक्त इतर कारणांसाठीही ('For any other purpose') रिट काढू शकते, तर सर्वोच्च न्यायालय केवळ मूलभूत हक्कांसाठीच रिट काढू शकते.
•
विधान (ब) बरोबर आहे: सर्वोच्च न्यायालय (कलम ३२) आणि उच्च न्यायालये (कलम २२६) ही दोन्ही न्यायालये बंदीप्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण आणि अधिकारपृच्छा हे पाचही प्राधिलेख काढू शकतात.
त्यामुळे विधान अ चुकीचे परंतु ब हे बरोबर आहे (पर्याय ४).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
रिट अधिकारक्षेत्र समान नसून उच्च न्यायालयाचे अधिकारक्षेत्र सर्वोच्च न्यायालयापेक्षा अधिक व्यापक आहे (विधान अ चुकीचे).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Statement A is false but B is true.
Detailed Analysis:
Evaluation of both statements:
•
Statement A is false: The writ jurisdictions of the Supreme Court and High Courts are not equal. High Courts enjoy a wider writ jurisdiction under Article 226 because they can issue writs for ordinary legal rights as well as Fundamental Rights, whereas the Supreme Court under Article 32 can only issue writs for Fundamental Rights.
•
Statement B is true: Both the Supreme Court (Article 32) and High Courts (Article 226) possess the power to issue all five prerogative writs: Habeas Corpus, Mandamus, Prohibition, Certiorari, and Quo-Warranto.
Hence, Statement A is false but B is true (Option 4).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
High Court writ jurisdiction is wider than Supreme Court writ jurisdiction (they are not equal).