वाक्य I : 'अटक' आणि 'ताबा' या दोन्ही संज्ञा समानार्थी आहेत. वाक्य II : 'अटक' हा शब्द फौजदारी प्रक्रिया संहितेखाली व्याख्येत स्पष्टपणे नमूद केलेला नाही.
EN
Statement I: 'Arrest' and 'custody' are synonymous terms.
Statement II: The word 'arrest' is not explicitly defined under the Code of Criminal Procedure.
1: Statements I and II are correct
2: Statement I is incorrect and Statement II is correct
3: Statement I is correct and Statement II is incorrect
4: Both Statements I and II are incorrect
अचूक उत्तर: पर्याय (२) वाक्य I चूक आहे आणि वाक्य II बरोबर आहे
सविस्तर विश्लेषण:
•
वाक्य I चे विश्लेषण (चूक):
•
'अटक' (Arrest) आणि 'ताबा/कोठडी' (Custody) या दोन्ही संज्ञा समानार्थी नाहीत.
•
सर्वोच्च न्यायालयाने *स्टेट ऑफ हरियाणा वि. दिनेश कुमार (2008)* मध्ये स्पष्ट केले की, प्रत्येक अटकेत ताबा (custody) असतो, परंतु प्रत्येक ताबा म्हणजे अटक नसते (उदा. स्वतःहून न्यायालयात शरण आल्यावर ताबा मिळतो, पण ती अटक नसते). म्हणून वाक्य I चूक आहे.
•
वाक्य II चे विश्लेषण (बरोबर):
•
फौजदारी प्रक्रिया संहितेमध्ये (CrPC) 'अटक' (Arrest) या शब्दाची कोणतीही स्वतंत्र वैधानिक व्याख्या दिलेली नाही (केवळ कलम 46 मध्ये अटक कशी करावी याची कार्यपद्धती सांगितली आहे). म्हणून वाक्य II बरोबर आहे.
•
त्यामुळे पर्याय (२) हे अचूक उत्तर आहे.
•
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (१), (३) आणि (४): वाक्य I हे असत्य व वाक्य II हे सत्य असल्याने हे पर्याय चुकीचे ठरतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: कायदेशीर संकल्पना: CrPC मध्ये 'अटक' (Arrest) या शब्दाची व्याख्या दिलेली नाही. तसेच 'अटक' आणि 'ताबा/कोठडी' (Custody) या समानार्थी संकल्पना नसून त्यांच्या व्याप्तीत फरक आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Statement I is incorrect and Statement II is correct
Detailed Analysis:
•
Analysis of Statement I (Incorrect):
•
'Arrest' and 'custody' are not synonymous.
•
As held in *State of Haryana v. Dinesh Kumar (2008)*, while in every arrest there is custody, not every custody constitutes an arrest (e.g., surrendering before a court brings a person into judicial custody without formal police arrest).
•
Analysis of Statement II (Correct):
•
The term 'arrest' has not been defined anywhere in the Code of Criminal Procedure, 1973 (Section 46 merely prescribes how arrest is made).
•
Therefore, Option (2) is correct.
•
Analysis of Other Options:
•
Options (1), (3), and (4): Inconsistent with the verified legal truth of Statements I and II.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Remember: (1) The word 'arrest' is not defined in the CrPC; (2) Arrest and custody are not synonymous concepts in criminal jurisprudence.