🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) STI Mains 2018 MEDIUM

दिलेला युक्तिवादातील तर्क काळजीपूर्वक अभ्यासा आणि सर्वात जवळून त्यासारखा तर्क वापरणारा पर्यायांतील एक युक्तिवाद निवडा. जर रात्रीच्या जेवणासाठी मी खास पदार्थ तयार केला तर माझे कुटुंबिय खूष होतील. जर मी चौपाटीवर भटकायला गेले तर मी सैलावून खूष होईन. आज खूष कुटुंबियांपेक्षा स्वतः खूष असणे मी पसंत करेन म्हणून मी चौपाटीवर भटकायला जाईन.

EN Study the reasoning in the given argument carefully and select the option with the most closely matching pattern of reasoning: "If I cook a special dish for dinner, my family will be happy. If I go for a stroll on the beach, I will relax and be happy. Today, I prefer being happy myself over having a happy family; therefore, I will go for a stroll on the beach."

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

जर मी आज जास्त वेळ काम करेन तर मी अधिक पैसे मिळवेन. तथापि जर मी माझ्या कुटुंबियांसमवेत वेळ घालवला तर मी सैलावेन. मला आज जास्त पैशांच्या गरजेपेक्षा सैलावण्याची गरज अधिक आहे. म्हणून कुटुंबियासमवेत असण्यासाठी मी आज घरी जाईन.

If I work overtime today, I will earn more money. However, if I spend time with my family, I will relax. Today I need relaxation more than extra money; therefore, I will go home to be with my family.

जर मी आता बाहेर गेले तर मी शीतल आणि सुखद झुळकांचा आनंद लुटेन. तथापि जर मी बाहेर गेले तर मी माझ्या घराची सफाई करू शकणार नाही आणि जर मी माझे घर साफ केले नाही तर मला वावडे असलेल्या धुळीसोबत आणि रोगट बातावरणात रहावे लागेल. त्यामुळे मी बाहेर न जाणे चांगले ठरेल.

If I go out now, I will enjoy the cool and pleasant breeze. However, if I go out, I won't be able to clean my house and will have to live with dust; therefore, it's better not to go out.

जर दर दिवशी मी घरी शिकवण्या घेतल्या तर मी स्मार्टफोन घेऊ शकेन. पण जर मी पुस्तकं वाचली तर त्यामुळे माझ्या ज्ञानात व विकासात भर पडेल. या क्षणी माझ्यासाठी मी स्वतःसाठी पैसे कमावणे महत्त्वाचे आहे परंतु जर मी माझ्या व्यक्तिगत विकासासाठी वेळ गुंतवला नाही तर मला पश्चाताप करावा लागेल. म्हणून मी आठवड्यातील फक्त चार दिवस शिकवण्या घेईन.

If I tutor at home daily, I can buy a smartphone. But if I read books, my knowledge will grow... so I will tutor only four days a week.

जर मी तो केक आणि आइस्क्रीम खाल्ली तर मी आनंदी होईन. परंतु जर मी केक आणि आइस्क्रीम खाल्ली नाही तर मला उष्मांक जाळण्याची गरज नाही. मी वजन वाढण्याची अजिबात काळजी करणार नाही. म्हणून मी तो केक आणि आइस्क्रीम खाणार आहे.

If I eat that cake and ice cream, I will be happy. But if I don't eat them, I don't need to burn calories. I don't care about weight gain, so I'll eat the cake and ice cream.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण:

युक्तिवादातील तर्कविचार (Parallel Reasoning):

• जर एका कृतीने एक फायदा होतो, पण दुसरी कृती केल्यास वेगळा फायदा होतो, अशा परस्पर पर्यायी निर्णयांचा समतोल युक्तिवादात मांडला आहे.

• पर्याय (1) "जर मी आज जास्त वेळ काम करेन तर मी अधिक पैसे मिळवेन. तथापि जर मी माझ्या कुटुंबियांसमवेत वेळ घालवला तर..." हा पर्याय मूळ तर्काशी सर्वात जास्त साम्य दर्शवतो.

त्यामुळे पर्याय (1) हे योग्य उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

पर्यायी लाभांमधील निवड (Trade-off reasoning) चा साचा पर्याय 1 मध्ये तंतोतंत जुळतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

Parallel Reasoning in decision tradeoffs:

The argument balances competing conditional benefits (Opportunity cost / Trade-off analysis).

Option (1) perfectly models this decision-making dilemma between two mutually exclusive positive outcomes.

Therefore, Option (1) is the correct answer.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Look for parallel trade-off structure: Choose between benefit A and alternative benefit B.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) जर मी आज जास्त वेळ काम करेन तर मी अधिक पैसे मिळवेन. तथापि जर मी माझ्या कुटुंबियांसमवेत वेळ घालवला तर मी सैलावेन. मला आज जास्त पैशांच्या गरजेपेक्षा सैलावण्याची गरज अधिक आहे. म्हणून कुटुंबियासमवेत असण्यासाठी मी आज घरी जाईन. (अचूक उत्तर): जर एका कृतीने एक फायदा होतो, पण दुसरी कृती केल्यास वेगळा फायदा होतो, अशा परस्पर पर्यायी निर्णयांचा समतोल युक्तिवादात मांडला आहे.

⚠️ पर्याय (2) जर मी आता बाहेर गेले तर मी शीतल आणि सुखद झुळकांचा आनंद लुटेन. तथापि जर मी बाहेर गेले तर मी माझ्या घराची सफाई करू शकणार नाही आणि जर मी माझे घर साफ केले नाही तर मला वावडे असलेल्या धुळीसोबत आणि रोगट बातावरणात रहावे लागेल. त्यामुळे मी बाहेर न जाणे चांगले ठरेल. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) जर दर दिवशी मी घरी शिकवण्या घेतल्या तर मी स्मार्टफोन घेऊ शकेन. पण जर मी पुस्तकं वाचली तर त्यामुळे माझ्या ज्ञानात व विकासात भर पडेल. या क्षणी माझ्यासाठी मी स्वतःसाठी पैसे कमावणे महत्त्वाचे आहे परंतु जर मी माझ्या व्यक्तिगत विकासासाठी वेळ गुंतवला नाही तर मला पश्चाताप करावा लागेल. म्हणून मी आठवड्यातील फक्त चार दिवस शिकवण्या घेईन. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) जर मी तो केक आणि आइस्क्रीम खाल्ली तर मी आनंदी होईन. परंतु जर मी केक आणि आइस्क्रीम खाल्ली नाही तर मला उष्मांक जाळण्याची गरज नाही. मी वजन वाढण्याची अजिबात काळजी करणार नाही. म्हणून मी तो केक आणि आइस्क्रीम खाणार आहे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'विधाने, युक्तिवाद व तर्कशुद्ध निष्कर्ष' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: जीएस व चालू घडामोडी)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (CSAT-२)

quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: विधाने, युक्तिवाद व तर्कशुद्ध निष्कर्ष

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'विधाने, युक्तिवाद व तर्कशुद्ध निष्कर्ष' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयांतर्गत 'विधाने, युक्तिवाद व तर्कशुद्ध निष्कर्ष' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयातील 'विधाने, युक्तिवाद व तर्कशुद्ध निष्कर्ष' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'जर मी आज जास्त वेळ काम करेन तर मी अधिक पैसे मिळवेन. तथापि जर मी माझ्या कुटुंबियांसमवेत वेळ घालवला तर मी सैलावेन. मला आज जास्त पैशांच्या गरजेपेक्षा सैलावण्याची गरज अधिक आहे. म्हणून कुटुंबियासमवेत असण्यासाठी मी आज घरी जाईन.' हे असून ते 'विधाने, युक्तिवाद व तर्कशुद्ध निष्कर्ष' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'विधाने, युक्तिवाद व तर्कशुद्ध निष्कर्ष' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन