खालीलपैकी कोणत्या कारणासाठी सुंदरबनला 'जागतिक वारसा स्थळ' म्हणून घोषित करण्यात आले?
उत्तर: खारफुटीचे जंगल (Mangrove forest)
उत्तर: खारफुटीचे जंगल (Mangrove forest)
उत्तर: पर्याय 3 (खारफुटीचे जंगल)
स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर एम अँग्रोव्ह जंगले आहे.
Key Points
1987 मध्ये सुंदरबनला सांस्कृतिक युनेस्को जागतिक वारसा स्थळ म्हणून मान्यता मिळाली.
गंगा, ब्रह्मपुत्रा आणि मेघना नद्यांच्या डेल्टावर वसलेली जगातील सर्वात मोठी खारफुटीची जंगले येथे आहेत.
हे रॉयल बंगाल टायगर्सचे घर आहे.
ही जागा भरती-ओहोटीचे जलमार्ग , चिखलाच्या फ्लॅट्स आणि मीठ-सहिष्णु खारफुटीच्या जंगलांच्या लहान बेटांनी छेदलेली आहे.
ते बंगाल टायगर, नॉर्दर्न रिव्हर टेरॅपिन, वॉटर मॉनिटर सरडे, ऑलिव्ह रिडले कासव, इरावडी डॉल्फिन, फिशिंग मांजर, इस्टुअरिन मगर, भारतीय अजगर, विविध पक्ष्यांच्या प्रजाती इत्यादी.
जानेवारी 2019 मध्ये झालेल्या रामसर अधिवेशनांतर्गत सुंदरबनला ' आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाची पाणथळ जागा ' म्हणूनही मान्यता देण्यात आली आहे.
सुंदरबन नॅशनल पार्क हे सुंदरबन डेल्टाइक प्रदेशाचा अविभाज्य भाग आहे.
रॉयल बंगाल टायगर हा भारताचा राष्ट्रीय प्राणी आहे .
त्यांचे IUCN द्वारे ' लुप्तप्राय ' म्हणून वर्गीकरण केले आहे
Additional Information
वाघांचे संवर्धन करण्यासाठी आणि त्यांचा अधिवास, शिकार इत्यादींचे संरक्षण करून त्यांची लोकसंख्या दुप्पट करण्यासाठी 1973 मध्ये प्रकल्प वाघ सुरू करण्यात आला.
वाघांची संख्या सर्वाधिक मध्य प्रदेश आणि त्यानंतर कर्नाटकात आहे .
📌 MPSC परीक्षा टीप: महाराष्ट्रातील प्रमुख नद्या (गोदावरी, भीमा, कृष्णा, तापी, नर्मदा) आणि त्यांच्या उपनद्या, उगमस्थाने व धरण प्रकल्प यांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
Answer: Option 3 (Mangrove forest)
Explanation:
Key Points
Sunderbans was recognized as a Cultural UNESCO World Heritage Site in 1987 .
It has the largest mangrove forests in the world lying on the delta of the Ganga, Brahmaputra, and Meghna rivers .
It is home to Royal Bengal Tigers.
The site is intersected by a complex network of tidal waterways , mudflats, and small islands of salt-tolerant mangrove forests .
They are rich in fauna like Bengal tiger, northern river terrapin, water monitor lizard, olive ridley turtles, Irrawaddy dolphin, fishing cat, estuarine crocodile, Indian python, various birds species , etc.
Sunderbans has also been recognized as ' Wetlands of International importance ' under the Ramsar Convention in January 2019 .
Sunderban National Park forms an integral part of the Sunderbans deltaic region.
The Royal Bengal Tiger is the National Animal of India .
They are classified as ' Endangered ' by IUCN .
Additional Information
Project tiger was started in 1973 to conserve tiger and double their population by protecting their habitat, prey, etc.
The highest number of tigers is in Madhya Pradesh followed by Karnataka .
📌 MPSC Exam Tip: Mastery over Maharashtra's river systems (Godavari, Bhima, Krishna, Tapi), their tributaries, origins, and major multipurpose dam projects is essential for high scoring.
'भारताचा भूगोल' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारताचा भूगोल' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'भारताचा भूगोल' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.