🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

भारतातील आंतरराष्ट्रीय विमानतळे, अणुऊर्जा प्रकल्प, इस्रोची अंतराळ केंद्रे, मेट्रो रेल्वे आणि महत्त्वाच्या ऐतिहासिक स्मारकांना सुरक्षा कवच पुरवणारे 'केंद्रीय औद्योगिक सुरक्षा दल' (CISF) कोणत्या केंद्रीय मंत्रालयाच्या प्रशासकीय नियंत्रणाखाली कार्य करते?

EN Tasked with securing civil international airports, nuclear energy complexes, space launch pads, Delhi Metro, and hyper-critical industrial installations across India, the Central Industrial Security Force (CISF) operates under which Ministry?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

संरक्षण मंत्रालय

Ministry of Defence

परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालय

Ministry of External Affairs

केंद्रीय अर्थ मंत्रालय

Ministry of Finance

गृह मंत्रालय (Ministry of Home Affairs)

Ministry of Home Affairs

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (४) गृह मंत्रालय आहे.

[b]केंद्रीय औद्योगिक सुरक्षा दल (CISF) तपशील:[/b]

• मंत्रालय: केंद्रीय गृह मंत्रालय (Ministry of Home Affairs - MHA).

• स्थापना: १० मार्च १९६९ रोजी संसदेच्या सीआयएसएफ कायदा, १९६८ अंतर्गत स्थापना.

• ध्येयवाक्य: 'संरक्षण आणि सुरक्षा' (Protection and Security).

• महत्त्वाची कार्ये:

• देशातील ६० हून अधिक नागरी विमानतळांची अंतर्गत सुरक्षा.

• अणुभट्ट्या (BARC, NPCIL), अंतराळ संशोधन केंद्रे (इस्रो श्रीहरिकोटा), बंदरे, आणि दिल्ली मेट्रोची सुरक्षा.

• खाजगी क्षेत्रातील मोठ्या कंपन्यांना (उदा. इन्फोसिस, रिलायन्स जामनगर) शुल्कावर सुरक्षा पुरवणे.

• व्हीआयपी सुरक्षा (VIP Security) प्रदान करणे.

• पहिली महिला महासंचालक: आयपीएस नीना सिंह (Neena Singh) यांची २०२३-२४ मध्ये CISF च्या पहिल्या महिला DG म्हणून नियुक्ती झाली होती.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दले (CAPFs - सर्व गृह मंत्रालयाच्या अंतर्गत): १) CRPF: अंतर्गत सुरक्षा व दंगल नियंत्रण (१९३९). २) BSF: भारत-पाक व भारत-बांगलादेश सीमा (१९६५). ३) CISF: औद्योगिक व विमानतळ सुरक्षा (१९६९). ४) ITBP: भारत-चीन सीमा (१९६२). ५) SSB: भारत-नेपाळ व भारत-भूतान सीमा (१९६३).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (4) Ministry of Home Affairs.

[b]Central Industrial Security Force (CISF) Overview:[/b]

• Parent Ministry: Ministry of Home Affairs (MHA).

• Statutory Inception: Raised on 10 March 1969 pursuant to the CISF Act, 1968.

• Motto: 'Protection and Security' (संरक्षण एवं सुरक्षा).

• Security Spectrum: Guards sensitive critical infrastructure: 60+ civil airports, ISRO launch complexes, atomic energy facilities, seaports, and VIP protection duties.

• Historic Milestone: IPS Neena Singh was appointed as CISF's first woman Director General.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Central Armed Police Forces (CAPFs under MHA): 1) CRPF: Internal security & counter-insurgency (1939). 2) BSF: Border security with Pak and Bangladesh (1965). 3) CISF: Critical infrastructure & airport security (1969). 4) ITBP: Indo-China LAC (1962). 5) SSB: Indo-Nepal and Indo-Bhutan borders (1963).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) संरक्षण मंत्रालय (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालय (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) केंद्रीय अर्थ मंत्रालय (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) गृह मंत्रालय (Ministry of Home Affairs) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (४) गृह मंत्रालय आहे.[/gold]

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऑगस्ट २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऑगस्ट २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऑगस्ट २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'ऑगस्ट २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'ऑगस्ट २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'गृह मंत्रालय (Ministry of Home Affairs)' हे असून ते 'ऑगस्ट २०२५' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'ऑगस्ट २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन