74 वी घटनादुरुस्ती खालील हेतूने करण्यात आली आहे. अ) जिल्हा नियोजन समिती स्थापन करणे. ब) ग्राम पंचायती स्थापन करणे. क) राज्य वित्तीय आयोग स्थापन करणे. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?
EN
The 74th Amendment has been made for the following purposes. a) Establishment of District Planning Committee.b) Establishment of Gram Panchayats.c) Establishment of State Finance Commission.Which of the above statement/s is/are correct?
योग्य उत्तर: पर्याय १ (फक्त अ / Only a)
स्पष्टीकरण:
•
७४वी घटनादुरुस्ती कायदा, १९९२ (भाग IX-A - नगरपालिका):
•
विधान अ बरोबर आहे: ७४व्या घटनादुरुस्तीतील कलम २४३ ZD (Article 243ZD) अन्वये प्रत्येक जिल्ह्यात 'जिल्हा नियोजन समिती' (District Planning Committee - DPC) स्थापन करणे बंधनकारक करण्यात आले.
•
विधान ब चुकीचे आहे: ग्रामपंचायतींची स्थापना ही ७३व्या घटनादुरुस्तीचा (भाग IX, कलम २४३-B) भाग आहे, ७४व्या घटनादुरुस्तीचा नाही.
•
विधान क चुकीचे आहे: पंचायतींसाठी राज्य वित्त आयोग स्थापन करण्याची मूळ तरतूद ७३व्या घटनादुरुस्तीतील कलम २४३-I मध्ये करण्यात आली होती (७४व्या घटनादुरुस्तीतील कलम २४३-Y नुसार हाच वित्त आयोग नगरपालिकांचे पुनर्विलोकन करतो).
प्रश्नातील पर्यायांच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार मुख्य हेतू फक्त अ (जिल्हा नियोजन समिती स्थापन करणे) हा मानला गेला आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
कलम २४३ ZD: जिल्हा नियोजन समिती (DPC) - ७४वी घटनादुरुस्ती.
•
कलम २४३ ZE: महानगर नियोजन समिती (MPC) - ७४वी घटनादुरुस्ती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Only a)
Explanation:
•
Under the 74th Constitutional Amendment Act, 1992 (Part IX-A - Municipalities):
•
Statement a is correct: The amendment explicitly mandated the creation of District Planning Committees (DPC) under Article 243ZD to consolidate plans of rural and urban local bodies.
•
Statement b is incorrect: Establishment of Gram Panchayats is governed by the 73rd Amendment (Article 243B), not the 74th.
•
Statement c is incorrect: The primary constitutional creation of the State Finance Commission originates in the 73rd Amendment under Article 243-I (Article 243-Y of 74th Amendment merely directs that same commission to review municipality finances).
Hence, Only a is the correct answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Article 243ZD: District Planning Committee (DPC) - 74th Amendment.
•
Article 243ZE: Metropolitan Planning Committee (MPC) - 74th Amendment.