जलपुनर्भरण, पाणलोट क्षेत्र व्यवस्थापन, हवामानास अनुसरुन सुयोग्य शेती व्यवस्थापन आणि परिसंस्था नियोजन यासारखे कार्यक्रम राबविल्यास ........ मुळे होणारे विपरीत परिणाम कमी करता येतील.
EN
The adverse impact of ______ can be reduced by implementing programmes like water harvesting, watershed management, climate-smart agriculture, and ecosystem management.
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (हवामान बदल / Climate change)
स्पष्टीकरण:
•
हवामान बदल (Climate Change): जागतिक पातळीवर तापमानात होणारी वाढ, पावसाचे बदलते स्वरूप, तीव्र दुष्काळ आणि अतिवृष्टी यांसारख्या हवामान बदलाच्या गंभीर आव्हानांना तोंड देण्यासाठी 'हवामान अनुकूल शेती' (Climate-Smart Agriculture - CSA), पाणलोट क्षेत्र विकास आणि जलसंधारण हे शाश्वत उपाय आहेत.
•
जलपुनर्भरण आणि परिसंस्था नियोजनामुळे भूपृष्ठावरील ओलावा टिकून राहतो, जमिनीची धूप थांबते आणि अनपेक्षित हवामान बदलाचे कृषी क्षेत्रावरील विपरीत परिणाम कमी होतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
'पोकरा' (PoCRA - Project on Climate Resilient Agriculture / नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प): हवामान बदलास तोंड देण्यासाठी महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्त व आत्महत्याग्रस्त जिल्ह्यांमध्ये (विदर्भ व मराठवाडा) राबविण्यात येणारा जागतिक बँकेचा पथदर्शी प्रकल्प.
•
CSA चे ३ आधारस्तंभ: उत्पादकता वाढ, लवचिकता (Resilience/Adaptation), आणि हरितगृह वायू उत्सर्जन घट (Mitigation).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Climate change)
Explanation:
•
Climate Change: Anthropogenic climate change generates severe climatic volatility, including prolonged dry spells, heat stress, and extreme erratic precipitation.
•
Implementing coordinated interventions such as rainwater harvesting, comprehensive watershed management, climate-smart agriculture (CSA), and agro-ecological conservation bolsters the resilience of agro-ecosystems and mitigates the adverse shocks of climate change.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
PoCRA (Project on Climate Resilient Agriculture / Nanaji Deshmukh Krishi Sanjeevani Prakalp): Maharashtra's flagship World Bank-assisted project across Marathwada and Vidarbha targeted specifically at building climate resilience for smallholder farmers.
•
3 Pillars of Climate-Smart Agriculture: Productivity, Adaptation/Resilience, and Mitigation.