बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

१५ संख्यांची सरासरी ६० आहे. जर पहिल्या ८ संख्यांची सरासरी ५५ असेल आणि शेवटच्या ८ संख्यांची सरासरी ६८ असेल, तर त्या मालिकेतील ८ वी संख्या खालीलपैकी कोणती असेल?

EN The average of 15 numbers is 60. If the average of the first 8 numbers is 55 and the average of the last 8 numbers is 68, which of the following is the 8th number in the series?
A
७२ 72
B
७८ 78
C
८० 80
✓
८४ 84
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

ओव्हरलॅपिंग सरासरीची (Overlapping Average) सूत्रबद्ध सोडवणूक:

📐 वापरलेले सूत्र (Formula Used):

$$\text{मध्यवर्ती (८ वी) संख्या} = (\text{पहिल्या } k \text{ संख्यांची बेरीज} + \text{शेवटच्या } k \text{ संख्यांची बेरीज}) - \text{सर्व संख्यांची एकूण बेरीज}$$

तपशीलवार उकल:

१. सर्व १५ संख्यांची एकूण बेरीज:
$$\text{एकूण बेरीज} = १५ \times ६० = ९००$$
२. पहिल्या ८ संख्यांची बेरीज:
$$\text{बेरीज}_१ = ८ \times ५५ = ४४०$$
३. शेवटच्या ८ संख्यांची बेरीज:
$$\text{बेरीज}_२ = ८ \times ६८ = ५४४$$
४. ८ व्या संख्येचे मूल्य:
• पहिल्या ८ आणि शेवटच्या ८ संख्यांमध्ये ८ वी संख्या दोनदा मोजली गेली आहे:
$$\text{८ वी संख्या} = (४४० + ५४४) - ९००$$
$$\text{८ वी संख्या} = ९८४ - ९०० = \mathbf{८४}$$

अतएव, पर्याय क्र. ४ हे अचूक उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

डेव्हिएशन (Deviation) पद्धत: $८ \times (-५) + ८ \times (+८) = -४० + ६४ = +२४$. मूळ सरासरीत मिळवा: $६० + २४ = ८४$! गणना ५ सेकंदात होते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Step-by-Step Mathematical Derivation:

📐 Formula Used:

$$\text{Middle (8th) Number} = (\text{Sum of first } k + \text{Sum of last } k) - \text{Total Sum of all } n$$

Detailed Solution:

1. Total sum of all 15 numbers:
$$\text{Total Sum} = 15 \times 60 = 900$$
2. Sum of first 8 numbers:
$$\text{Sum}_1 = 8 \times 55 = 440$$
3. Sum of last 8 numbers:
$$\text{Sum}_2 = 8 \times 68 = 544$$
4. Calculate 8th Number:
• Since the 8th number is counted twice in both sets:
$$\text{8th Number} = (440 + 544) - 900 = 984 - 900 = \mathbf{84}$$

Therefore, Option 4 is the correct answer.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Net Deviation Method: $8 \times (55 - 60) + 8 \times (68 - 60) = 8(-5) + 8(+8) = +24$. $8\text{th number} = 60 + 24 = 84$!

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →