🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

आपल्या समृद्ध गोंदण संस्कृतीसाठी (Tattoos), जंगलावरील गाढ ज्ञानासाठी आणि 'बेवार' (Bewar) या पारंपारिक शेतीसाठी प्रसिद्ध असलेली विशेष असुरक्षित आदिवासी जमात 'बैगा' (Baiga Tribe) प्रामुख्याने कोणत्या राज्यात आढळते?

EN The 'Baiga' indigenous community, a designated Particularly Vulnerable Tribal Group (PVTG) acclaimed for traditional tattooing (Godna) and 'Bewar' agro-forestry, primarily inhabits:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

उत्तर प्रदेश

Uttar Pradesh

मध्य प्रदेश (Madhya Pradesh)

Madhya Pradesh

राजस्थान

Rajasthan

गुजरात

Gujarat

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: [b]पर्याय २ (मध्य प्रदेश - Madhya Pradesh)[/b]

[b]महत्त्वाचे मुद्दे व विश्लेषण:[/b]

• [b]जमात व अधिवास:[/b] बैगा (Baiga) ही भारताची विशेष असुरक्षित आदिवासी जमात (PVTG) असून ती प्रामुख्याने [b]मध्य प्रदेश[/b] राज्यातील मंडला, दिंडोरी, बालाघाट (या पट्ट्याला 'बैगा चक' - Baiga Chak म्हणतात) आणि लगतच्या छत्तीसगडमध्ये वास्तव्यास आहे.

• [b]सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये:[/b]

• बैगा महिलांच्या अंगावर असलेले वैशिष्ट्यपूर्ण 'गोधना' (Godna / Tattoos) हे त्यांच्या सौंदर्याचे आणि सामाजिक ओळखीचे प्रतीक मानले जाते.

• ते नांगराने शेती करत नाहीत, कारण नांगरणे म्हणजे 'धरती मातेच्या छातीवर वार करणे' अशी त्यांची पारंपरिक श्रद्धा आहे. त्यामुळे ते 'बेवार' (कुऱ्हाडीने झाडे तोडून राखेत बियाणे टाकणे) ही पद्धत वापरतात.

• [b]हॅबिटॅट राइट्स (Habitat Rights):[/b] वनहक्क कायदा, २००६ अंतर्गत अधिवास हक्क मिळवणारी बैगा ही देशातील पहिली आदिवासी जमात ठरली होती.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: मध्य प्रदेशातील ३ प्रमुख PVTG जमाती: १) बैगा, २) भारिया (पातालकोट खोरे), ३) सहारिया. हा तक्ता मानववंशशास्त्र व समाजशास्त्र घटकात हमखास विचारला जातो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: [b]Option 2 (Madhya Pradesh)[/b]

[b]Key Points & Explanation:[/b]

• [b]Ethnography & Region:[/b] The Baiga people are a designated Particularly Vulnerable Tribal Group (PVTG) dwelling predominantly across the Maikal hills in Mandla, Dindori, and Balaghat districts of [b]Madhya Pradesh[/b] ('Baiga Chak').

• [b]Distinctive Traditions:[/b]

• World-famous for intricate geometric tattooing rituals known as [i]Godna[/i] decorating women’s foreheads, arms, and legs.

• Traditionally refrain from ploughing the soil (believing it rips open the breast of Mother Earth), practicing shifting patch cultivation called [i]Bewar[/i].

• [b]Habitat Rights First:[/b] First tribal community in India to be legally granted community 'Habitat Rights' under the Forest Rights Act (FRA), 2006.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: The three PVTG communities of Madhya Pradesh are Baiga, Bharia (of Patalkot valley), and Sahariya. A recurring question in Indian Sociology and Tribal Affairs.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) उत्तर प्रदेश (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) मध्य प्रदेश (Madhya Pradesh) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर:[/gold] [b]पर्याय २ (मध्य प्रदेश - Madhya Pradesh)[/b]

⚠️ पर्याय (3) राजस्थान (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) गुजरात (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'एप्रिल २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: एप्रिल २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'एप्रिल २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'एप्रिल २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'एप्रिल २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'मध्य प्रदेश (Madhya Pradesh)' हे असून ते 'एप्रिल २०२६' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'एप्रिल २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन