केंद्र शासनाचे अंदाजपत्रक महसुली खाते आणि भांडवली खाते याप्रमाणे दोन भागांत विभागले जाते. केंद्रशासनाच्या महसुली प्राप्तीचे खालीलपैकी कोणते दोन स्रोत/मार्ग आहेत? अ) बाह्य कर्ज ब) कर महसूल क) अल्प बचती ड) करेत्तर महसूल पर्यायी उत्तरे:
EN
The budget of the central government is divided into two parts namely revenue account and capital account. Which of the following are the two sources/routes of revenue receipts of the central government?
a) External debt
b) Tax revenue
c) Small savings
d) Non-tax revenue
Alternative Answers:
योग्य उत्तर ब आणि ड आहे.
स्पष्टीकरण:
•
केंद्र शासनाच्या महसुली खात्यात (Revenue Account) महसुली प्राप्तीचे (Revenue Receipts) दोन प्रमुख स्रोत असतात:
1.
कर महसूल (Tax Revenue - 'ब'): प्रत्यक्ष कर (आयकर, महामंडळ कर) आणि अप्रत्यक्ष कर (GST, सीमा शुल्क, उत्पादन शुल्क).
2.
करेत्तर महसूल (Non-tax Revenue - 'ड'): व्याज प्राप्ती, नफा व लाभांश (PSUs व RBI कडून), आणि विविध शासकीय सेवांचे शुल्क व दंड.
•
बाह्य कर्ज ('अ') आणि अल्प बचती ('क') या दायित्व निर्माण करणाऱ्या बाबी असल्याने त्या भांडवली प्राप्तीचा (Capital Receipts) भाग आहेत, महसुली प्राप्तीचा नाही.
•
म्हणून पर्याय (2) 'ब' आणि 'ड' योग्य उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महसुली प्राप्तीमध्ये केवळ 'कर महसूल' आणि 'करेत्तर महसूल' यांचा समावेश होतो, कारण यामुळे सरकारवर कर्जाचे दायित्व निर्माण होत नाही.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is b and d.
Explanation:
•
The Central Government's Revenue Receipts under the Revenue Budget consist strictly of two avenues:
1.
Tax Revenue ('b'): Direct taxes (Income Tax, Corporation Tax) and Indirect taxes (GST, Customs, Union Excise duties).
2.
Non-Tax Revenue ('d'): Interest receipts on loans given, profits and dividends from CPSEs and RBI, fees, fines, and general service charges.
•
External Debt ('a') and Small Savings ('c') create repayment liabilities and are classified as Capital Receipts, not revenue receipts.
•
Hence, statements 'b' and 'd' are the correct sources of revenue receipts.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Revenue receipts consist exclusively of tax revenue and non-tax revenue; borrowings and small savings belong to capital receipts.