खास व्यवस्थापन पद्धतीने जमिनीची पिक उत्पादन करण्याची क्षमता व जी पिक उत्पन्नात मोजली जाते त्यास ____________ म्हणतात.
EN
The capacity of a soil to produce a specified crop yield under a defined management system, expressed in economic/yield terms, is called _____.
उत्तर: जमिनीची उत्पादकता (पर्याय 2)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
जमिनीची उत्पादकता (Soil Productivity): विशिष्ट व्यवस्थापन आणि हवामानात जमिनीची पीक उत्पादन देण्याची प्रत्यक्ष क्षमता, जी प्रति हेक्टरी क्विंटल किंवा पैशांमध्ये (आर्थिक दृष्ट्या) मोजली जाते, त्यास 'जमिनीची उत्पादकता' म्हणतात.
•
जमिनीची सुपीकता (Soil Fertility): पिकांना आवश्यक असणारी सर्व अन्नद्रव्ये योग्य प्रमाणात आणि योग्य समतोलात पुरवण्याची मातीची अंगभूत क्षमता (Inherent capacity).
•
नियम: सर्व उत्पादक जमिनी सुपीक असतात, परंतु सर्व सुपीक जमिनी उत्पादक असतीलच असे नाही (उदा. पाण्याचा निचरा नसल्यास किंवा दुष्काळ असल्यास सुपीक जमीनही अनुत्पादक ठरू शकते).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
सुपीकता ही मातीची जैविक-रासायनिक क्षमता आहे; उत्पादकता ही शेतातील प्रत्यक्ष पीक उत्पादन व आर्थिक परतावा आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Soil productivity (Option 2)
Key Points:
•
Soil Productivity: The capability of a soil to produce specified crop yields under a defined system of management and climatic inputs, measured directly in yield units (e.g., quintals/ha) or economic returns.
•
Soil Fertility: The inherent capacity of a soil to supply essential plant nutrients in adequate amounts and balanced proportions.
•
Axiom: All productive soils are fertile, but not all fertile soils are productive (e.g., an inherently fertile soil in an arid zone without irrigation or drainage will remain unproductive).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Soil fertility is an inherent nutrient status; soil productivity reflects realized crop yield under given field management.