नागरी उठावांची सुरुवात खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशांतून झाली ?
EN
The Civil Rebellion began from which of the following regions?
योग्य उत्तर पर्याय (४) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
भारतात ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या सत्तेविरुद्ध प्राथमिक नागरी उठावांची (Civil Rebellions) सुरुवात प्रामुख्याने बंगाल आणि बिहार (Bengal and Bihar) या प्रदेशांतून झाली.
•
१७५७ ची प्लासीची लढाई आणि १७६४ ची बक्सरच्या लढाईनंतर कंपनीने बंगाल व बिहारची दिवाणी मिळवली. ब्रिटिशांच्या आर्थिक पिळवणुकीमुळे आणि १७७० च्या भीषण दुष्काळामुळे स्थानिक जमीनदार, पदच्युत राजे, संन्यासी व फकीर यांनी कंपनीविरुद्ध नागरी उठाव केले:
•
संन्यासी व फकीर उठाव (१७६३–१८००): बंगाल व बिहार
•
चुआर उठाव (१७६६–१८०९): मेदिनीपूर व बांकुरा (बंगाल)
•
पहाडिया उठाव (१७७८): राजमहल टेकड्या (बिहार)
•
त्यामुळे नागरी उठावांची सुरुवात बंगाल व बिहारमधून झाली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
इतिहासकार डॉ. शशिभूषण चौधरी यांनी आपल्या 'Civil Disturbances during the British Rule in India (1765–1857)' या ग्रंथात बंगाल व बिहारमधील नागरी उठावांचे सखोल विश्लेषण केले आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4).
Explanation:
•
The earliest wave of Civil Rebellions against the East India Company originated primarily in Bengal and Bihar.
•
Following the Battles of Plassey (1757) and Buxar (1764), the Company acquired the Diwani of Bengal, Bihar, and Orissa. The rapacious revenue extractions coupled with the famine of 1770 sparked widespread civil uprisings led by dispossessed zamindars, disbanded soldiers, and religious mendicants:
•
Sanyasi-Fakir Rebellion (1763–1800): Bengal and northern Bihar
•
Chuar Rebellion (1766–1809): Midnapore and Bankura (Bengal)
•
Paharia Uprising (1778): Rajmahal hills (Bihar)
•
Therefore, the civil uprisings began in Bengal and Bihar.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Historian Dr. S. B. Chaudhuri extensively documented these early resistance movements in his authoritative work 'Civil Disturbances during the British Rule in India (1765–1857)'.