अर्थव्यवस्था व नियोजन STI Mains 2011 MEDIUM

भारताच्या निर्यातीची रचना सुचित करते की

EN The long-term composition of India's merchandise exports suggests that:
A
पारंपरिक निर्यात वस्तूंचे महत्त्व वाढत आहे The importance of traditional export commodities is increasing.
B
पारंपरिक व अपारंपारिक अशा दोन्ही निर्यात वस्तूंचे महत्त्व वाढत आहे The importance of both traditional and non-traditional goods is increasing equally.
✓
अपारंपरिक निर्यात वस्तूंचे महत्त्व वाढत आहे The importance of non-traditional export commodities is increasing (अपारंपरिक निर्यात वस्तूंचे महत्त्व वाढत आहे).
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
पारंपारिक व अपारंपारिक निर्यात वस्तूंना व्यापाराच्या दृष्टीने फारसे महत्त्व नाही Traditional and non-traditional export items have lost economic importance.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण :

• योग्य उत्तर पर्याय 3 (अपारंपरिक निर्यात वस्तूंचे महत्त्व वाढत आहे) आहे.

भारतीय निर्यातीतील संरचनात्मक बदल (Composition of Exports) :

• स्वातंत्र्याच्या वेळी (1947-50) भारताच्या निर्यातीत चहा, ताग, सुती कापड, कातडी यांसारख्या पारंपारिक वस्तूंचा (Traditional Goods) वाटा 60% हून अधिक होता.
• मात्र स्वातंत्र्योत्तर औद्योगिकीकरणानंतर 'अपारंपरिक वस्तूंचा' (Non-traditional Goods) जसे की:
1. अभियांत्रिकी वस्तू (यंत्रसामग्री, वाहने, लोह व पोलाद उत्पादने)
2. रासायनिक व औषधी उत्पादने (Pharma)
3. पेट्रोलियम शुद्धीकरण उत्पादने
4. रत्न व दागिने आणि इलेक्ट्रॉनिक्स

यांचा वाटा सातत्याने वाढत गेला आणि सद्यस्थितीत तो 85% हून अधिक झाला आहे.

• त्यामुळे भारतीय निर्यात रचनेतून अपारंपरिक निर्यात वस्तूंचे महत्त्व वाढत असल्याचे स्पष्टपणे दिसून येते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• भारतीय निर्यातीचा कल: पारंपारिक वस्तूंचे (चहा, ताग) महत्त्व घटले असून अपारंपरिक उत्पादित वस्तूंचे (अभियांत्रिकी माल, रसायने) महत्त्व प्रचंड वाढले आहे.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

• The correct answer is Option 3 (Importance of non-traditional export goods is increasing).

Structural Evolution of India's Export Basket:

• At independence, traditional agro-based commodities (jute manufactures, raw tea, cotton textiles, and spices) accounted for the bulk of India's export earnings.
• Over decades of industrialization, the relative share of primary traditional exports diminished, while non-traditional industrial manufactures (engineering goods, pharmaceuticals, refined petrochemicals, electronics, and synthetic textiles) expanded to represent over 85% of total export receipts.
• This progression underscores the rising ascendancy of non-traditional goods.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Non-traditional manufactured goods increasingly dominate India's export revenues.
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →