शासनाचा महसूल (कर आकारणी व करेतर महसूल), सार्वजनिक खर्च आणि सार्वजनिक कर्ज यासंबंधीच्या सर्वंकष धोरणाला एकत्रितपणे काय म्हटले जाते?
EN
The comprehensive policy framework of the government that governs its taxation revenue, public expenditure, and sovereign borrowing is collectively termed as:
योग्य उत्तर राजकोषीय धोरण (Fiscal Policy) (पर्याय १) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
1.
राजकोषीय धोरण (Fiscal Policy):
•
देशाचा आर्थिक विकास, किंमत स्थैर्य आणि रोजगार निर्मिती साध्य करण्यासाठी सरकार आपल्या उत्पन्न (कर व करेतर), सार्वजनिक खर्च आणि कर्जाच्या साधनांचा जो वापर करते, त्याला 'राजकोषीय धोरण' (Fiscal Policy) म्हणतात.
•
हे धोरण देशाचे वित्त मंत्रालय अर्थसंकल्पाच्या (Budget) माध्यमातून राबवते.
2.
चलनविषयक धोरण (Monetary Policy) विरुद्ध राजकोषीय धोरण:
•
राजकोषीय धोरण: केंद्र सरकार / वित्त मंत्रालय ठरवते (महसूल, खर्च, तूट).
•
चलनविषयक धोरण: मध्यवर्ती बँक (RBI) / चलनविषयक धोरण समिती ठरवते (व्याजदर, पैशाचा पुरवठा, पत नियंत्रण).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
राजकोषीय धोरणाची मुख्य साधने: १. कर आकारणी, २. सार्वजनिक खर्च, ३. सार्वजनिक कर्ज, ४. तुटीचा अर्थभरणा (Deficit Financing).
•
हे धोरण जॉन मेनार्ड केन्स (J. M. Keynes) यांच्या सिद्धांतांवर आधारित आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Fiscal Policy (Option 1).
Detailed Analysis:
1.
Fiscal Policy Framework:
•
Fiscal policy refers to the strategic deployment of government taxation, public expenditure, and public borrowing to steer aggregate demand, foster economic growth, and maintain macro-stability.
•
Formulated and executed by the Union Ministry of Finance through the Annual Financial Statement (Union Budget).
2.
Fiscal Policy vs. Monetary Policy:
•
Fiscal Policy: Managed by the Government (taxes, expenditure, fiscal deficit).
•
Monetary Policy: Managed by the Central Bank (RBI / MPC) controlling policy rates, credit, and liquidity.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Core tools of Fiscal Policy: 1. Taxation, 2. Public Expenditure, 3. Public Debt, 4. Deficit Financing.
•
Founded upon Keynesian macroeconomic doctrine.