भारताने आठव्या पंचवार्षिक योजनेपासून स्वीकारलेली 'सूचक नियोजन' (Indicative Planning) ही संकल्पना मूळतः कोणत्या देशाच्या आर्थिक नियोजन प्रणालीवरून स्वीकारली आहे?
EN
The concept of 'Indicative Planning' adopted by India from the Eighth Plan onwards was originally pioneered by and borrowed from which country?
योग्य उत्तर फ्रान्स (France) (पर्याय १) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
1.
सूचक नियोजनाचा जनक देश - फ्रान्स:
•
दुसऱ्या महायुद्धानंतर फ्रान्सने १९४७ मध्ये ज्याँ मोने (Jean Monnet) यांच्या नेतृत्वाखाली लोकशाही आणि खाजगी बाजारपेठेसोबत सरकारी मार्गदर्शनाचा मेळ घालणारी 'सूचक नियोजन पद्धती' (Monnet Plan) सुरू केली.
•
यामध्ये खाजगी क्षेत्रावर सरकारी नियंत्रणे न लादता कर सवलती, कर्ज सहाय्य आणि पायाभूत सुविधा देऊन उद्दिष्टपूर्तीसाठी प्रेरित केले जाते.
2.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
सोव्हिएत रशिया: भारताने 'आर्थिक नियोजन' (Economic Planning) आणि 'पंचवार्षिक योजनांची' मूलभूत कल्पना रशियाकडून (स्टालिनचे १९२८ चे गॉसप्लॅन) घेतली होती.
•
परंतु सूचक नियोजन (Indicative Planning) ही विशिष्ट पद्धती फ्रान्सकडून घेण्यात आली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
पंचवार्षिक योजनांची मूळ संकल्पना: रशिया (USSR).
•
सूचक नियोजन (Indicative Planning): फ्रान्स (France).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is France (Option 1).
Detailed Analysis:
1.
Pioneering of Indicative Planning in France:
•
Pioneered after World War II in France through the Monnet Plan (1947) designed by Jean Monnet.
•
Rather than issuing mandatory production quotas as in command socialist states, the government creates consensus, shared forecasts, and supportive incentives to guide autonomous private enterprise.
2.
Distractor Analysis:
•
India borrowed the overarching institution of Five-Year Plans and command planning from the Soviet Union (USSR).
•
However, the democratic market-oriented framework of Indicative Planning originated strictly in France.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Directive/Five-Year Planning origin: USSR.
•
Indicative Planning origin: France.