पाणलोट विकास कार्यक्रमाचे मुख्य घटक म्हणजे. अ) माती व पाणी संवर्धन ब) पाणी संकलन (जल पुनर्भरण) क) पीक व्यवस्थापन ड) पर्यायी जमीन वापर पद्धती पर्यायी उत्तरे :
EN
The core components of a watershed development programme are:
(a) Soil and water conservation
(b) Water harvesting (groundwater recharge)
(c) Crop management
(d) Alternate land use systems
Alternative Answers:
उत्तर: यापैकी सर्व (पर्याय 4)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
पाणलोट विकास कार्यक्रमाचे प्रमुख घटक:
•
माती व पाणी संवर्धन: समपातळी चर (CCT), बांधबंदिस्ती, नाला बंडिंग.
•
पाणी संकलन व पुनर्भरण: शेततळी, पाझर तलाव, चेक डॅम.
•
पीक व्यवस्थापन: योग्य आंतरपीक पद्धती, दुष्काळ-प्रतिकारक वाण आणि खत व्यवस्थापन.
•
पर्यायी जमीन वापर पद्धती (Alternate Land Use): कृषी-वनीकरण (Agroforestry), फळबाग लागवड (Agri-horticulture) आणि कुरण विकास (Silvi-pasture).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
एकात्मिक पाणलोट विकासामध्ये केवळ अभियांत्रिकी बंधारे नव्हे, तर जमीन वापर व शेती पद्धतींचाही समावेश असतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: All of these (Option 4)
Key Points:
•
Core Components of Integrated Watershed Development:
•
Soil & water conservation (a): Contour trenches, bunds, vegetative barriers, and gully plugs.
•
Water harvesting & recharge (b): Farm ponds, percolation tanks, check dams, and recharge shafts.
•
Crop management (c): Intercropping, contingency crop planning, and drought-tolerant cultivars.
•
Alternate land use systems (d): Agro-forestry, agri-horticulture, silvi-pasture, and wasteland afforestation.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Holistic watershed management treats arable and non-arable lands concurrently through structural, agronomic, and vegetative measures.