🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

संरक्षण आणि एरोस्पेस क्षेत्रात स्वदेशी उत्पादनांच्या चाचण्या सुलभ करण्यासाठी 'डिफेन्स टेस्टिंग इन्फ्रास्ट्रक्चर स्कीम' (DTIS) खालीलपैकी कोणत्या मंत्रालयाने सुरू केली आहे?

EN The 'Defence Testing Infrastructure Scheme' (DTIS), aimed at facilitating testing facilities for indigenous defence and aerospace products, was launched by which ministry?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

संरक्षण मंत्रालय

Ministry of Defence

गृह मंत्रालय

Ministry of Home Affairs

विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय

Ministry of Science and Technology

गृहनिर्माण व शहरी व्यवहार मंत्रालय

Ministry of Housing and Urban Affairs

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (१) संरक्षण मंत्रालय

महत्त्वाचे मुद्दे व विश्लेषण:

• मंत्रालय: संरक्षण मंत्रालयाने (Ministry of Defence - MoD) संरक्षण क्षेत्रातील स्वावलंबनाला गती देण्यासाठी 'डिफेन्स टेस्टिंग इन्फ्रास्ट्रक्चर स्कीम' (DTIS) सुरू केली आहे.

• उद्दिष्ट: देशांतर्गत संरक्षण उपकरणे उत्पादक, विशेषतः सूक्ष्म, लघू व मध्यम उद्योग (MSMEs) आणि स्टार्टअप्ससाठी अत्याधुनिक व परवडणाऱ्या चाचणी सुविधा (Testing Facilities) निर्माण करणे.

• वित्तीय तरतूद: या योजनेसाठी ४०० कोटी रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला असून सरकार ७५% पर्यंत अनुदान (Grant-in-aid) प्रदान करते, तर उर्वरित २५% खर्च खाजगी भागीदारांकडून केला जातो.

• अंमलबजावणी: ही योजना प्रामुख्याने उत्तर प्रदेश आणि तामिळनाडू या दोन 'संरक्षण औद्योगिक कॉरिडोअर' (Defence Industrial Corridors) मध्ये राबवली जात आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

• संरक्षण औद्योगिक कॉरिडोअर (DIC): भारतात दोन संरक्षण औद्योगिक कॉरिडोअर स्थापन करण्यात आले आहेत:

१) उत्तर प्रदेश डिफेन्स कॉरिडोअर (आग्रा, अलीगढ, चित्रकूट, झाशी, कानपूर, लखनौ).

२) तामिळनाडू डिफेन्स कॉरिडोअर (चेन्नई, कोईम्बतूर, होसूर, सालेम, तिरुचिरापल्ली).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) Ministry of Defence

Key Points & Detailed Analysis:

• Nodal Ministry: The Defence Testing Infrastructure Scheme (DTIS) was launched by the Ministry of Defence (MoD) to strengthen domestic defence production capabilities.

• Primary Objective: Address the lack of easily accessible testing facilities for indigenous defence manufacturers, MSMEs, and startups by setting up state-of-the-art testing infrastructure.

• Funding Model: Implemented with a total outlay of ₹400 crore, providing government grant-in-aid up to 75% of project cost with the balance 25% funded by Special Purpose Vehicles (SPVs) comprising private entities.

• Geographical Focus: Primarily geared towards the two dedicated Defence Industrial Corridors located in Uttar Pradesh and Tamil Nadu.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

• Two Defence Industrial Corridors (DICs):

1. Uttar Pradesh DIC (Agra, Aligarh, Chitrakoot, Jhansi, Kanpur, Lucknow).

2. Tamil Nadu DIC (Chennai, Coimbatore, Hosur, Salem, Tiruchirappalli).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) संरक्षण मंत्रालय (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (१) संरक्षण मंत्रालय**[/gold]

⚠️ पर्याय (2) गृह मंत्रालय (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) गृहनिर्माण व शहरी व्यवहार मंत्रालय (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऑगस्ट २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऑगस्ट २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऑगस्ट २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'ऑगस्ट २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'ऑगस्ट २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'संरक्षण मंत्रालय' हे असून ते 'ऑगस्ट २०२४' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'ऑगस्ट २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन