पृथ्वीचे कवच विविध खडकांनी बनलेले आहे. खडकांबाबत कोणते विधान चुकीचे आहे?
EN
The Earth's crust is composed of various types of rocks. Which statement regarding rocks is INCORRECT?
विधान १ चुकीचे आहे, कारण:
•
जेव्हा शिलारस (Magma) भूपृष्ठाखाली अतिखोलवर हळूहळू थंड होतो, तेव्हा स्फटिकीकरणासाठी पुरेसा वेळ मिळाल्यामुळे मोठे स्फटिक / मोठे कण (Coarse-grained crystals) तयार होतात, बारीक कण तयार होत नाहीत! (बारीक कण लाव्हा भूपृष्ठावर वेगाने थंड झाल्यास तयार होतात, जसे बेसाल्टमध्ये).
•
इतर सर्व विधाने बरोबर आहेत:
•
मसाले वाटण्याचे जाते/पाटा ग्रॅनाईटपासून बनवला जातो.
•
लाल किल्ला गाळाच्या वाळूच्या खडकाने (Red Sandstone) बनलेला आहे.
•
ताजमहाल रूपांतरित संगमरवराने (Marble) बनलेला आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
अंतर्निर्मित अग्निजन्य खडक (Plutonic rocks like granite) नेहमी भरड किंवा मोठ्या कणांचे (Phaneritic) असतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Statement 1 is INCORRECT because:
•
Magma cooling slowly at depth has ample time to crystallize, resulting in coarse-grained, large interlocking crystals (phaneritic texture), NOT fine grains! (Fine grains / aphanitic textures form when lava cools rapidly on the Earth's surface, as in basalt).
•
Statements 2, 3, and 4 are factual NCERT assertions:
•
Traditional grindstones are fashioned from tough, crystalline granite.
•
The Red Fort was built from sedimentary red sandstone.
•
The Taj Mahal was constructed using metamorphic white marble.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Cooling rate dictates crystal size: Slow cooling underground $\rightarrow$ Coarse grain (Granite); Rapid cooling on surface $\rightarrow$ Fine grain (Basalt).