सराव केंद्र ➔
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास STI Mains 2019 MEDIUM

पुढीलपैकी कोणत्या वृत्तपत्रांच्या संपादकांना ब्रिटिश सरकारविरोधी लेखनाबद्दल तुरूंगवास घडला नाही?

EN The editors of which of the following newspapers were NOT imprisoned for writing against the British Government?
A
प्रतोद Pratoda
B
विश्ववृत्त Vishwavritta
✓
ज्ञानप्रकाश Dnyanprakash
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
देश सेवक Desh Sevak
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ३ (ज्ञानप्रकाश)

विश्लेषण:

• 'ज्ञानप्रकाश' (१८४९): पुणे येथील 'ज्ञानप्रकाश' हे मवाळ आणि सनदशीर सुधारक विचारांचे वृत्तपत्र होते. पुढे ते नामदार गोखल्यांच्या 'भारत सेवक समाजा'चे (Servants of India Society) मुखपत्र बनले. सनदशीर व मवाळ धोरणामुळे या वृत्तपत्राच्या संपादकांना ब्रिटीश सरकारविरोधी लेखनाबद्दल कधीही तुरुंगवास घडला नाही.
• तुरुंगवास झालेले इतर संपादक:
• प्रतोद (Pratoda - १८९७): इसापूरच्या 'प्रतोद'चे संपादक काशिनाथ वामन लेले यांना रँडच्या हत्येच्या पार्श्वभूमीवर राजद्रोहाच्या आरोपाखाली तुरुंगवास झाला.
• विश्ववृत्त (Vishwavritta - १९०८): विजापूरकर यांच्या 'विश्ववृत्त' मासिकातील पंडित सातवळेकर यांच्या 'वैदिक राष्ट्रे' या लेखावरून विजापूरकरांना तुरुंगवास झाला.
• देश सेवक (Desh Sevak): या पत्राच्या संपादकालाही जहाल लेखनासाठी शिक्षा झाली होती.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

'ज्ञानप्रकाश' हे मवाळ विचारसरणीचे असल्याने त्याच्या संपादकांना कधीही तुरुंगवास भोगावा लागला नाही; तर 'प्रतोद' व 'विश्ववृत्त'च्या संपादकांना राजद्रोहाखाली तुरुंगवास झाला होता.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (Dnyanprakash)

Analysis:

• 'Dnyanprakash' (1849): Throughout its history as Pune's prominent liberal-moderate organ and later as the voice of G.K. Gokhale's Servants of India Society, *Dnyanprakash* adhered strictly to constitutional methods and moderate criticism; hence its editors were NEVER imprisoned for anti-British sedition.
• Imprisonment of Other Editors:
• *Pratoda:* Editor Kashinath Waman Lele was sentenced to transportation/imprisonment in 1897 for sedition during the Rand assassination period.
• *Vishwavritta:* Editor Prof. V.G. Vijapurkar was imprisoned in 1908 for publishing S.D. Satwalekar's revolutionary article *Vaidik Rashtra*.
• *Desh Sevak:* Its editors were convicted and penalized for sedition during the Swadeshi movement.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The editors of *Dnyanprakash* never faced imprisonment due to its moderate, constitutional editorial line.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →