खालील वैशिष्ट्ये कोणत्या प्रकारच्या वनांची आहेत? अ) वृक्षांची मुळे दलदलीतून वर आलेली असतात. ब) वृक्षांच्या खोडांना सर्व बाजूंनी मुळे फुटलेली असतात. क) वृक्षांची ऊंची फारसी नसते. पर्यायी उत्तरे :
EN
The following characteristics belong to which type of forests?
a) Tree roots emerge upwards from the marsh/mud.
b) Roots sprout from all sides of the tree trunks.
c) The trees do not attain much height.
Alternative Options:
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (किनारी वने)
स्पष्टीकरण:
दिलेली सर्व वैशिष्ट्ये किनारी/खाजण वनांची (Coastal / Mangrove Forests) आहेत:
•
अ) मुळे दलदलीतून वर येतात: दलदलीत प्राणवायूचा (Oxygen) अभाव असल्याने श्वसनासाठी मुळे दलदलीच्या वर येतात, ज्यांना श्वसनमुळे (Pneumatophores) म्हणतात.
•
ब) खोडांना चहूबाजूंनी मुळे फुटतात: मऊ गाळात झाडाला आधार देण्यासाठी खोडावरून तिरपी मुळे फुटून जमिनीला घट्ट धरून ठेवतात, ज्यांना आधार मुळे / अवस्तंभ मुळे (Stilt roots) म्हणतात.
•
क) झाडांची उंची कमी असते: खारे पाणी आणि दलदलीच्या परिस्थितीमुळे वृक्षांची उंची सर्वसाधारणपणे लहान ते मध्यम (३ ते ६ मीटर) असते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
खारफुटी वनस्पतींमध्ये बिया झाडावर असतानाच अंकुरित होतात, याला 'पितृवृक्ष अंकुरण' (Vivipary) म्हणतात. यामुळे दलदलीच्या खाऱ्या पाण्यात पडताच रोप वेगाने रुजण्यास मदत होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Coastal / Mangrove (Littoral) Forests)
Explanation:
The given characteristics uniquely describe Coastal / Mangrove (Littoral and Swamp) Forests:
•
a) Roots emerge upwards from mud: Due to anoxic (oxygen-deficient) muddy conditions, specialized vertical roots emerge above the waterlogged silt for respiration, known as pneumatophores.
•
b) Roots sprout from all sides of tree trunks: Slanted supportive roots sprout outwards from trunks to anchor the trees against tidal currents, known as stilt roots.
•
c) Trees do not attain large heights: Due to high salinity and saline marsh stress, vegetation forms dense, moderate-height shrubs or small trees (typically 3 to 6 metres).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Mangroves exhibit viviparous germination (seeds germinate while still attached to the parent tree before dropping into saline water), enabling immediate anchoring in soft tidal mud.