खालील विधाने तुटीच्या वित्तव्यवस्थेच्या संदर्भातील आहेत: (a) याचा उत्कृष्ट वापर चलनवाढीच्या काळात प्रभावी मागणीस उत्तेजन देण्यासाठी केला जातो. (b) पैशाचे लोकांकडून वा बँकेकडू देशाच्या मध्यवर्ती बँकेकडे हस्तांतरण यातून सूचित होते. (c) देशाच्या अर्थसंकल्पाच्या चालू खात्यातील तूट भरून काढण्याचे हे साधन आहे. (d) याचा वापर आर्थिक मंदी दूर करण्यासाठी केला जातो. पण आर्थिक विकासास पैसा पुरवण्यासाठी हे साधन प्रभावी नाही. वरीलपैकी कोणती विधाने खरी आहेत ?
EN
The following statements are related to deficit financing: (a) It is best used to stimulate effective demand in times of inflation. (b) It refers to the transfer of money from the public or from banks to the central bank of the country. (c) It is a means of bridging the current account deficit of the country's budget. But this instrument is not effective in providing money for economic development. Which of the above statements is true?
योग्य उत्तर वरीलपैकी कोणतेही नाही आहे.
स्पष्टीकरण:
•
विधानांचे विश्लेषण:
•
(a) चूक: तुटीच्या वित्तव्यवस्थेचा वापर चलनवाढीत (महागाईत) नव्हे, तर आर्थिक मंदीच्या काळात प्रभावी मागणी वाढवण्यासाठी केला जातो. चलनवाढीत याचा वापर केल्यास महागाई आणखी भडकते.
•
(b) चूक: यात लोकांकडून मध्यवर्ती बँकेकडे पैसा जात नाही, तर मध्यवर्ती बँक शासनाला कर्ज किंवा नवीन चलन देऊन अर्थव्यवस्थेत पैसा ओतते.
•
(c) चूक: हे परकीय व्यापारातील चालू खात्याची तूट (CAD) भरून काढण्याचे साधन नाही, तर देशांतर्गत अर्थसंकल्पाची राजकोषीय तूट भरून काढण्याचे साधन आहे.
•
(d) चूक: तुटीचा अर्थभरणा हा विकसनशील देशांत आर्थिक विकासासाठी भांडवल निर्मिती व साधनसामग्री उभारणीचे प्रभावी साधन मानला जातो.
•
वरीलपैकी एकही विधान बरोबर नसल्याने पर्याय (2) योग्य आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
तुटीच्या अर्थभरण्याचा वापर मंदीवर मात करण्यासाठी व विकास कामांना निधी देण्यासाठी होतो; भाववाढ काळात तुटीचा अर्थभरणा करणे धोकादायक असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is None of the above.
Explanation:
•
Evaluation of Statements:
•
(a) Incorrect: Deficit financing is utilized during economic slumps to boost aggregate demand, not during inflation (in inflation it worsens price spirals).
•
(b) Incorrect: Deficit financing injects newly created funds from the central bank into the government/public domain, not the reverse.
•
(c) Incorrect: It is deployed to bridge domestic fiscal budget shortfalls, not the external trade Current Account Deficit (CAD).
•
(d) Incorrect: Deficit financing has been widely used by developing nations as an engine to mobilize resources for capital development projects.
•
Since none of the statements are correct, Option (2) is the right answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Deficit financing serves as a double-edged sword: constructive for developmental capital formation during slumps, but disastrous if used during inflationary periods.