🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Rajyaseva Mains 2022 MEDIUM

पुढील विधाने भारतातील कोणत्या लढाई बद्दल आहेत ? अ) या लढाईच्या सुरवातीला फ्रेंचांनी सेंट डेव्हीड किल्ला जिंकून घेतला. ब) या लढाईत फ्रेंचांना मद्रास जिंकता आले नाही. क) ही लढाई फ्रेंच हरले. ड) या लढाईमुळे फ्रेंचांचा दक्षिण भारतातील प्रभाव संपुष्टात आला. पर्यायी उत्तरे :

EN The following statements describe which battle in India? a) At the beginning of this battle, the French captured Fort St. David. b) In this battle, the French could not capture Madras. c) The French lost this battle. d) Due to this battle, French influence in South India came to an end. Alternative answers:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

प्लासीची लढाई

Battle of Plassey

वांदीवॉशची लढाई

Battle of Wandiwash

बक्सारची लढाई

Battle of Buxar

अष्टीची लढाई

Battle of Ashti

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (२) वांदीवॉशची लढाई

सविस्तर विश्लेषण:

प्रश्नात दिलेली सर्व वैशिष्ट्ये वांदीवॉशच्या लढाईची (Battle of Wandiwash) आहेत:

• लढाईची तारीख: २२ जानेवारी १७६० (तिसरे कर्नाटक युद्ध / Third Carnatic War चा भाग).

• प्रमुख सेनापती: ब्रिटिश सैन्याचे नेतृत्व सर आयर कूट (Sir Eyre Coote) यांनी केले, तर फ्रेंच सैन्याचे नेतृत्व काउन्ट डी लाली (Count de Lally) आणि बुसी यांनी केले.

• विधानांची पडताळणी:

• *अ) सेंट डेव्हिड किल्ला जिंकला:* युद्धाच्या सुरुवातीला १७५८ मध्ये फ्रेंच सेनापती लाली याने ब्रिटिशांचा कडलूर येथील 'फोर्ट सेंट डेव्हिड' (Fort St. David) जिंकून घेतला होता.

• *ब) मद्रास जिंकता आले नाही:* त्यानंतर लालीने ब्रिटिशांच्या फोर्ट सेंट जॉर्ज (मद्रास) ला वेढा घातला, परंतु ब्रिटिश नाविक दल वेळेवर पोहोचल्याने फ्रेंचांना मद्रास जिंकता आले नाही.

• *क व ड) फ्रेंच हरले व प्रभाव संपुष्टात आला:* २२ जानेवारी १७६० रोजी वांदीवॉश येथे झालेल्या निर्णायक लढाईत आयर कूटने फ्रेंचांचा दारुण पराभव केला. बुसीला कैद करण्यात आले. १७६१ मध्ये पाँडिचेरीही फ्रेंचांच्या हातून गेली.

• परिणाम: या लढाईमुळे भारतातील फ्रेंच साम्राज्य स्थापनेचे स्वप्न कायमचे धुळीस मिळाले आणि संपूर्ण भारतात ब्रिटिशांचे निर्विवाद वर्चस्व प्रस्थापित झाले.

---

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• पॅरिसचा तह (१७६३): तिसरे कर्नाटक युद्ध या तहाने संपले; फ्रेंचांना पाँडिचेरी आणि चंद्रनगर परत मिळाले, पण तेथे किल्लेबंदी करण्यास किंवा सैन्य ठेवण्यास सक्त मनाई करण्यात आली.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Battle of Wandiwash

Detailed Analysis:

All four statements precisely characterize the historic Battle of Wandiwash (1760):

• Date & Context: Fought on January 22, 1760, in Tamil Nadu as the decisive confrontation of the Third Carnatic War (1758–1763).

• Commanders: The British army was led by General Sir Eyre Coote, while the French forces were commanded by Count de Lally and Marquis de Bussy.

• Verification of Statements:

• *a) Capture of Fort St. David:* At the onset of hostilities in 1758, Count de Lally captured the British stronghold of Fort St. David at Cuddalore.

• *b) Failure at Madras:* Lally subsequently laid siege to Fort St. George (Madras), but the timely arrival of the British naval fleet forced him to abandon the siege.

• *c & d) French Defeat & Collapse:* On January 22, 1760, at Wandiwash, Eyre Coote crushed the French army, capturing Bussy. The British captured Pondicherry in 1761.

• Historical Consequence: The battle definitively extinguished French political and imperial ambitions in India, cementing British mastery over the subcontinent.

---

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• Treaty of Paris (1763): Concluded the Seven Years' War; returned Pondicherry and Chandernagore to the French purely as unfortified commercial trading posts without garrison rights.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) प्लासीची लढाई (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) वांदीवॉशची लढाई (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (२) वांदीवॉशची लढाई**

⚠️ पर्याय (3) बक्सारची लढाई (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) अष्टीची लढाई (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book युरोपियनांचे भारतात आगमन

१४५३ मध्ये ऑटोमन तुर्कांनी कॉन्स्टँटिनोपल (इस्तंबूल) जिंकल्यामुळे युरोपातील पूर्वेकडे जाणाऱ्या खुशकीच्या व्यापारी मार्गावर तुर्कांचे नियंत्रण आले. परिणामी युरोपियन दर्यावर्दींनी भारताकडे येणाऱ्या नवीन सागरी मार्गांचा शोध सुरू केला.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	१४९८ मध्ये पोर्तुगीज खलाशी 'वास्को-द-गामा' आफ्रिकेला वळसा घालून कालिकत (केरळ) बंदरात पोहोचला. कालिकतचा राजा 'झामोरीन'ने त्याचे स्वागत केले.
2	भारतात येणारा पहिला युरोपियन पोर्तुगीज होते (१४९८) आणि भारतातून सर्वात शेवटी जाणारेही पोर्तुगीजच होते (१९६१ - गोवा मुक्ती).
3	फ्रान्सिस्को-द-अल्मेडा हा पहिला पोर्तुगीज गव्हर्नर होता. त्याने 'निळे पाणी धोरण' (Blue Water Policy) राबवले.
4	अल्फांसो-द-अल्बुकर्क याने १५१० मध्ये विजापूरच्या आदिलशहाकडून 'गोवा' जिंकून घेतले. त्याला भारतातील पोर्तुगीज सत्तेचा खरा संस्थापक मानले जाते.
5	३१ डिसेंबर १६०० रोजी इंग्लंडची राणी एलिझाबेथ पहिली हिने ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीला पूर्वेकडील देशांशी व्यापाराची सनद दिली.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'वांदीवॉशची लढाई' हे असून ते 'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन