वनस्पतीच्या एका पेशींपासून संपूर्ण झाड तयार करण्याच्या अनुवंशिक योग्यतेला ......... म्हणतात.
EN
The genetic ability to produce a whole plant from a single plant cell is called .........
योग्य उत्तर: पर्याय २ (टोटीपोटेंसी / Totipotency)
स्पष्टीकरण:
•
टोटीपोटन्सी (Totipotency - पूर्णक्षमता): वनस्पतीच्या कोणत्याही एका जिवंत पेशीमध्ये (उदा. पानाची किंवा खोडाची पेशी) योग्य पोषण आणि हार्मोन्सच्या उपस्थितीत संपूर्ण नवीन झाड निर्माण करण्याची जी जन्मजात अनुवंशिक क्षमता असते, तिला 'टोटीपोटन्सी' (Totipotency) असे म्हणतात.
•
हा वनस्पती ऊती संवर्धनाचा (Plant Tissue Culture) मूलभूत पाया आहे.
•
जर्मन वनस्पतिशास्त्रज्ञ गॉटलिब हॅबरलँड (Gottlieb Haberlandt) यांनी १९०२ मध्ये सर्वप्रथम पेशी टोटीपोटन्सीची संकल्पना मांडली, म्हणूनच त्यांना 'वनस्पती ऊती संवर्धनाचे जनक' (Father of Plant Tissue Culture) म्हटले जाते.
•
१९५८ मध्ये एफ. सी. स्टीवर्ड (F.C. Steward) यांनी गाजराच्या एका पेशीपासून संपूर्ण गाजराचे रोपटे वाढवून टोटीपोटन्सी प्रत्यक्ष सिद्ध केली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
एका पेशीपासून संपूर्ण वनस्पती निर्माण करण्याच्या क्षमतेला टोटीपोटन्सी (Totipotency) म्हणतात. गॉटलिब हॅबरलँड यांना वनस्पती ऊती संवर्धनाचे जनक मानले जाते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Totipotency / टोटीपोटेंसी)
Explanation:
•
Totipotency: is the biological capacity of a single isolated plant cell to divide, differentiate, regenerate, and develop into a complete, fertile multicellular plant under appropriate sterile nutritional and hormonal in vitro conditions.
•
It forms the core biological foundation of plant tissue culture and micropropagation.
•
The concept of cellular totipotency was first postulated in 1902 by Austrian botanist Gottlieb Haberlandt (the "Father of Plant Tissue Culture") and experimentally verified in carrots by F.C. Steward in 1958.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The ability of a single plant cell to regenerate into a whole plant is known as Totipotency, first conceptualized by Gottlieb Haberlandt.