🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

चक्रीवादळ, मुसळधार पाऊस आणि वादळांच्या धोक्याची आगाऊ माहिती देण्यासाठी 'बहु-धोका पूर्वसूचना निर्णय समर्थन प्रणाली' (MH-EWDSS) कोणत्या राष्ट्रीय संस्थेने विकसित केली आहे?

EN The high-resolution 'Multi-Hazard Early Warning Decision Support System' (MH-EWDSS), enhancing extreme weather preparedness, was developed by:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO)
ISRO
B
राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDMA)
NDMA
C
भारतीय हवामान विभाग (IMD)
India Meteorological Department (IMD)
D
संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO)
DRDO
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: [b]पर्याय ३ (भारतीय हवामान विभाग - IMD)[/b]

[b]महत्त्वाचे मुद्दे व विश्लेषण:[/b]

• [b]विकसक संस्था:[/b] ही प्रणाली [b]भारतीय हवामान विभाग (India Meteorological Department - IMD)[/b] ने भू-विज्ञान मंत्रालयाच्या अंतर्गत विकसित केली आहे.
• [b]वैशिष्ट्ये:[/b] हे एक वेब-आधारित भौगोलिक माहिती प्रणाली (GIS) मंच आहे, जे हवामानाचे मॉडेलिंग, उपग्रह डेटा आणि डॉप्लर रडारचे एकत्रीकरण करून जिल्हा आणि ब्लॉक पातळीवर आपत्तींची अचूक पूर्वसूचना देते.
• [b]इम्पॅक्ट-बेस्ड फोरकास्टिंग:[/b] यामध्ये केवळ किती पाऊस पडेल हे न सांगता त्या पावसामुळे रस्ते, वाहतूक आणि शेतीवर नेमका काय परिणाम होईल (Impact-based forecasting) हे प्रशासनाला सांगितले जाते.
• [b]IMD बद्दल:[/b] स्थापना १८७५ मध्ये झाली असून २०२५ मध्ये IMD ने आपली १५० वर्षे पूर्ण केली आहेत. मुख्यालय: नवी दिल्ली.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: भारतीय हवामान विभागाची (IMD) १५० वर्षे (१८७५-२०२५) पूर्ण झाल्यामुळे IMD चे रंगीत अलर्ट्स (Green, Yellow, Orange, Red) आणि उपक्रम यांवर राज्यसेवा परीक्षेत प्रश्न येण्याची दाट शक्यता आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: [b]Option 3 (India Meteorological Department - IMD)[/b]

[b]Key Points & Explanation:[/b]

• [b]Developing Agency:[/b] Engineered by the [b]India Meteorological Department (IMD)[/b] under the Ministry of Earth Sciences (MoES).
• [b]Platform Capabilities:[/b] A GIS-enabled dynamic decision portal assimilating numerical weather predictions, Doppler radar observations, and INSAT satellite inputs.
• [b]Impact-Based Forecasting (IBF):[/b] Shifts from conventional weather forecasting to actionable impact warnings delineating sector-specific risks to roads, power grids, and agriculture.
• [b]IMD Sesquicentennial:[/b] Established in 1875, IMD celebrated 150 years of meteorological service to the nation.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: IMD’s 150th anniversary (1875–2025) and its color-coded disaster warning framework (Green, Yellow, Orange, Red) are top current affairs topics.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDMA) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) भारतीय हवामान विभाग (IMD) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर:[/gold] [b]पर्याय ३ (भारतीय हवामान विभाग - IMD)[/b]
✗ पर्याय (4) संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'एप्रिल २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: एप्रिल २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'एप्रिल २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'एप्रिल २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'एप्रिल २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'एप्रिल २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →