🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

अर्थव्यवस्था व नियोजन STI Mains 2020 MEDIUM

केळकर कार्यदल समीतीने खालील शिफारशी केल्या: (a) प्रमाणित वजावट पद्धत रद्द केली पाहीजे (b) बचत आणि व्याजावरील सवलत रद्द करावी. (c) पॅन क्रमांक आवश्यक करावा. (d) सुधारीत मूल्यवृद्धी कर योजना पर्यायी उत्तरे :

EN The Kelkar Task Force Committee made which of the following recommendations? (a) Standard deduction should be abolished. (b) Tax exemptions on savings and interest should be phased out. (c) Quoting PAN number should be mandatory. (d) Modified Value Added Tax (VAT) scheme. Answer options:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

(a) फक्त

(a) only

(b) फक्त

(b) only

(a), (b) आणि (c)

(a), (b) and (c)

यापैकी सर्व

All of the above

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: (3) (a), (b) आणि (c)

स्पष्टीकरण:

• डॉ. विजय केळकर कार्यदल समिती (Kelkar Task Force on Direct Taxes - २००२):

• प्रत्यक्ष कर सुधारणांसाठी नेमलेल्या या समितीने कर रचना सोपी व पारदर्शक करण्यासाठी खालील प्रमुख शिफारशी केल्या:

• (a) प्रमाणित वजावट (Standard Deduction) रद्द करावी.

• (b) बचत आणि व्याजावरील विविध कर सवलती (उदा. Sec 88, Sec 10) टप्प्याटप्प्याने बंद कराव्यात.

• (c) करचोरी रोखण्यासाठी आणि आर्थिक व्यवहारांवर देखरेख ठेवण्यासाठी पॅन (PAN) क्रमांक अनिवार्य करावा.

• (d) व्हॅट (VAT): सुधारीत व्हॅट किंवा विक्रीकर हा अप्रत्यक्ष कर सुधारणेचा भाग होता, तो थेट कर कार्यदलाची शिफारस नव्हती.

• म्हणून (a), (b) आणि (c) या शिफारशी बरोबर आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

केळकर समितीने कर दर कमी ठेवणे (Low tax rates) आणि कर सवलतींचे जाळे काढून कर पाया विस्तारणे (Broadening the tax base) या 'कमीत कमी दर, जास्तीत जास्त अनुपालन' तत्त्वाचा पुरस्कार केला.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: (3) (a), (b) and (c)

Explanation:

• Kelkar Task Force on Direct Taxes (2002):

• Chaired by Dr. Vijay Kelkar, the Task Force formulated a blueprint to simplify the tax regime:

• (a) Abolition of Standard Deduction: Eliminating arbitrary deductions to simplify salary assessment.

• (b) Rationalization of Savings Exemptions: Phasing out distortionary tax rebates under Section 88 and interest exemptions under Section 80L.

• (c) Mandatory Quoting of PAN: Enforcing Permanent Account Number (PAN) for high-value financial transactions to combat tax evasion.

• Value Added Tax (VAT) (d) belongs to the domain of indirect taxation rather than the direct tax reform charter.

• Hence, (a), (b), and (c) are the valid recommendations.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The Kelkar Task Force championed the classic public finance principle of "low marginal tax rates combined with a broad, loophole-free tax base".

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) (a) फक्त (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) (b) फक्त (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) (a), (b) आणि (c) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** (3) (a), (b) आणि (c)

✗ पर्याय (4) यापैकी सर्व (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारतातील कर रचना: प्रत्यक्ष कर, अप्रत्यक्ष कर व वस्तू आणि सेवा कर (GST)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय कररचना, वस्तू व सेवा कर (GST) घटक चाचणी

quiz 20 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 20 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: अर्थशास्त्र व विज्ञान तंत्रज्ञान)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (GS-4: अर्थव्यवस्था व विज्ञान तंत्रज्ञान)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारतातील कर रचना: प्रत्यक्ष कर, अप्रत्यक्ष कर व वस्तू आणि सेवा कर (GST)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारतातील कर रचना: प्रत्यक्ष कर, अप्रत्यक्ष कर व वस्तू आणि सेवा कर (GST)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयांतर्गत 'भारतातील कर रचना: प्रत्यक्ष कर, अप्रत्यक्ष कर व वस्तू आणि सेवा कर (GST)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयातील 'भारतातील कर रचना: प्रत्यक्ष कर, अप्रत्यक्ष कर व वस्तू आणि सेवा कर (GST)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '(a), (b) आणि (c)' हे असून ते 'भारतातील कर रचना: प्रत्यक्ष कर, अप्रत्यक्ष कर व वस्तू आणि सेवा कर (GST)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'भारतातील कर रचना: प्रत्यक्ष कर, अप्रत्यक्ष कर व वस्तू आणि सेवा कर (GST)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन