भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील प्रख्यात क्रांतिकारक 'मास्टरदा' सूर्यसेन खालीलपैकी कोणत्या ऐतिहासिक क्रांतिकारी घटनेशी संबंधित होते? (१) १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव (२) दिल्लीच्या मध्यवर्ती विधानसभेतील बॉम्बस्फोट (१९२९) (३) काकोरी रेल्वे कट (१९२५) (४) चितगाव शस्त्रागार छापा (Chittagong Armoury Raid - १९३०)
EN
The legendary revolutionary 'Masterda' Surya Sen was primarily associated with which of the following historic events of the freedom struggle?
(1) The Revolt of 1857
(2) Bombing of the Central Legislative Assembly, New Delhi (1929)
(3) Kakori Train Robbery (1925)
(4) Chittagong Armoury Raid (1930)
योग्य उत्तर पर्याय (४) म्हणजेच चितगाव शस्त्रागारावरील हल्ला (१९३०) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (४) योग्य आहे: सूर्यसेन हे पेशाने शिक्षक असल्याने त्यांना प्रेमाने 'मास्टरदा' म्हटले जाई. त्यांनी बंगालमध्ये 'इंडियन रिपब्लिकन आर्मी' (Chittagong Branch) ची स्थापना केली. १८ एप्रिल १९३० (गुड फ्रायडेच्या रात्री) रोजी मास्टरदा सूर्यसेन यांच्या नेतृत्वाखालील ६५ क्रांतिकारकांनी चितगाव येथील दोन सरकारी शस्त्रागारांवर (पोलीस शस्त्रागार व ऑक्सिलरी फोर्स शस्त्रागार) एकाच वेळी सशस्त्र छापा टाकला. त्यांनी रेल्वे आणि टेलिफोन संपर्क तोडून चितगाव ब्रिटिश सत्तेपासून काही दिवसांसाठी पूर्णपणे मुक्त केले आणि तात्पुरते स्वतंत्र क्रांतिकारी सरकार स्थापन केले.
•
१६ फेब्रुवारी १९३३ रोजी नेत्रा सेनच्या फितुरीमुळे सूर्यसेन पकडले गेले आणि १२ जानेवारी १९३४ रोजी त्यांना अमानुष यातना देऊन फाशी देण्यात आली.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय १: १८५७ चा उठाव - तात्या टोपे, झाशीची राणी, नानासाहेब पेशवे.
•
पर्याय २: विधानसभा बॉम्बस्फोट - भगतसिंग आणि बटुकेश्वर दत्त.
•
पर्याय ३: काकोरी रेल्वे दरोडा - रामप्रसाद बिस्मिल, अशफाक उल्ला खान, चंद्रशेखर आझाद.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
चितगाव छाप्याशी संबंधित प्रमुख लढवय्ये:
१.
गणेश घोष, अनंत सिंग, लोकनाथ बाल, अंबिका चक्रवर्ती.
२.
जलालाबाद टेकडीची लढाई (२२ एप्रिल १९३०) - ब्रिटिश सैन्याविरुद्ध थेट समोरासमोर युद्ध.
३.
वीरांगना: प्रितीलता वड्डेदार आणि कल्पना दत्त.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4) i.e. Chittagong armory raid.
Detailed Analysis:
•
Option (4) is correct: Surya Sen, revered as 'Masterda' (he was a high school teacher), organized the Chittagong branch of the Indian Republican Army. On the night of April 18, 1930, under his supreme command, 65 revolutionaries raided the police and auxiliary armouries in Chittagong, destroyed telephone and telegraph wires, cut off railway communications, and hoisted the National Flag, declaring a Provisional Revolutionary Government.
•
Captured in February 1933 due to the betrayal of Netra Sen, Masterda was brutally tortured and hanged on January 12, 1934.
Distractor Analysis:
•
Option 1 (1857 Revolt): Associated with Mangal Pandey, Rani Lakshmibai, Tantia Tope.
•
Option 2 (Assembly Bombing): Executed by Bhagat Singh and Batukeshwar Dutt in April 1929.
•
Option 3 (Kakori Action): Led by Ram Prasad Bismil and Ashfaqulla Khan in August 1925.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Key facets of the Chittagong Raid:
•
Battle of Jalalabad Hills (April 22, 1930): Heroic stand where 12 revolutionaries were martyred fighting British troops.
•
Co-revolutionaries: Ganesh Ghosh, Ananta Singh, Lokenath Bal, Ambika Chakraborty, Pritilata Waddedar, and Kalpana Dutt.