भारतात औद्योगिक उत्पादन पातळी खालीलपैकी कोणत्या संख्याशास्त्रीय संकल्पनेतून व्यक्त होते?
EN
The level of industrial production in India is expressed by which of the following statistical concepts?
औद्योगिक उत्पादन निर्देशांक (Index of Industrial Production - IIP):
१.
संकल्पना:
•
भारतात औद्योगिक क्षेत्रातील उत्पादनाची पातळी, वाढ आणि घसरण मोजण्यासाठी 'औद्योगिक उत्पादन निर्देशांक' (IIP) ही संख्याशास्त्रीय संकल्पना वापरली जाते.
२.
संस्थात्मक रचना व घटक:
•
हा निर्देशांक दरमहा राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालयाद्वारे (NSO), सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय (MoSPI) प्रसिद्ध केला जातो.
•
यात तीन मुख्य क्षेत्रांचा समावेश होतो:
(१)
उत्पादन/कारखानदारी (Manufacturing): ७७.६३% भारांश
(२)
खाणकाम (Mining): १४.३७% भारांश
(३)
विद्युत निर्मिती (Electricity): ७.९९% भारांश.
३.
सध्या IIP चे आधारभूत वर्ष २०११-१२ हे आहे.
म्हणून अचूक उत्तर पर्याय (३) 'औद्योगिक उत्पादन निर्देशांक' (IIP) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतातील औद्योगिक उत्पादन पातळी IIP (औद्योगिक उत्पादन निर्देशांक) द्वारे व्यक्त होते. याचे आधारभूत वर्ष २०११-१२ असून यात मॅन्युफॅक्चरिंगचा भारांश सर्वाधिक (७७.६३%) आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Index of Industrial Production (IIP):
1.
Statistical Concept:
•
The overall level and growth trajectory of industrial activity in India is measured and expressed statistically by the Index of Industrial Production (IIP).
2.
Institutional Compilation & Composition:
•
Compiled and published monthly by the National Statistical Office (NSO) under the Ministry of Statistics and Programme Implementation (MoSPI).
•
Comprises three broad sectoral categories (base year 2011-12):
•
Manufacturing: 77.63% weightage
•
Mining: 14.37% weightage
•
Electricity: 7.99% weightage.
Hence, the correct answer is Option (3) Index of Industrial Production (IIP).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
India's industrial output is tracked monthly via the IIP (Base Year 2011-12), where Manufacturing holds the dominant weight (~77.63%).