केंद्रसरकारद्वारे 'गुप्तचर आणि सुरक्षा संस्था स्थापन' करण्याची तरतूद माहिती अधिकार कायदा, 2005 च्या_______________ च्या अंतर्गत येते.
EN
The list of intelligence and security organisations established by the Central Government comes under ____________ of the Right to Information Act, 2005.
अचूक उत्तर: पर्याय (२) [अनुसूची दुसरी]
सविस्तर कायदेशीर विश्लेषण:
माहितीचा अधिकार अधिनियम, २००५ च्या कलम २४(१) नुसार:
केंद्र शासनाने स्थापन केलेल्या ज्या गुप्तचर आणि सुरक्षा संस्थांना हा कायदा लागू होत नाही, त्यांची संपूर्ण यादी दुसऱ्या अनुसूचीत (Second Schedule) समाविष्ट करण्यात आली आहे.
अनुसूचींचे तपशील:
•
अनुसूची पहिली: मुख्य माहिती आयुक्त आणि माहिती आयुक्तांसाठी शपथ किंवा प्रतिज्ञापत्राचा नमुना.
•
अनुसूची दुसरी: गुप्तचर आणि सुरक्षा संस्थांची यादी (जसे की Intelligence Bureau, RAW, Directorate of Revenue Intelligence, Central Economic Intelligence Bureau, Directorate of Enforcement, Narcotics Control Bureau, Aviation Research Centre, Special Frontier Force, BSF, CRPF, ITBP, CISF, NSG, Assam Rifles, SSB, CID-CB, Crime Branch इ.).
त्यामुळे अचूक उत्तर अनुसूची दुसरी आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
कलम २४ + दुसरी अनुसूची: गुप्तवार्ता आणि सुरक्षा संघटना (भ्रष्टाचार व मानवाधिकार उल्लंघनाचे आरोप वगळता आरटीआयमधून सूट).
•
कलम २४(२): केंद्र शासनाला राजपत्रात अधिसूचना काढून दुसऱ्या अनुसूचीत संस्था जोडण्याचा किंवा वगळण्याचा अधिकार आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) [Second Schedule]
Detailed Legal Analysis:
Under Section 24(1) of the Right to Information Act, 2005:
The list of intelligence and security organisations established by the Central Government that are exempt from the Act is detailed in the Second Schedule.
Schedule Breakdown:
•
First Schedule: Form of Oath or Affirmation for CIC, ICs, SCIC, and SICs.
•
Second Schedule: List of exempted intelligence and security organisations (e.g., IB, RAW, DRI, CEIB, ED, NCB, ARC, SFF, BSF, CRPF, ITBP, CISF, NSG, Assam Rifles, SSB, etc.).
Therefore, the correct answer is the Second Schedule.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Section 24 & Second Schedule: Intelligence and security agencies exempt from disclosure (except on grounds of corruption and human rights violations).
•
Section 24(2): Empowers Central Government to amend the Second Schedule by adding or omitting any organisation.