भारतात १९९१ च्या अभूतपूर्व आर्थिक संकटाच्या वेळी देशाच्या विकासाचे 'एलपीजी मॉडेल' (LPG Model of Development) खालीलपैकी कोणत्या तत्कालीन केंद्रीय अर्थमंत्र्यांनी संसदेत सादर केले होते?
EN
The 'LPG Model of Development' was formally introduced in Parliament during the economic crisis of 1991 by which then Union Finance Minister?
योग्य उत्तर डॉ. मनमोहन सिंग (पर्याय ३) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
1.
डॉ. मनमोहन सिंग आणि १९९१ चा अर्थसंकल्प:
•
जून १९९१ मध्ये तत्कालीन पंतप्रधान पी. व्ही. नरसिंहराव यांनी प्रख्यात अर्थतज्ज्ञ डॉ. मनमोहन सिंग यांची केंद्रीय अर्थमंत्री म्हणून निवड केली.
•
त्यांनी २४ जुलै १९९१ रोजी संसदेत आपला पहिला ऐतिहासिक अर्थसंकल्प सादर केला, ज्यामध्ये त्यांनी परवाना पद्धतीचा अंत, रुपयाचे अवमूल्यन, थेट परकीय गुंतवणुकीस मान्यता आणि आयात शुल्क कपातीची घोषणा केली.
•
या धोरणाला 'राव-मनमोहन मॉडेल' (Rao-Manmohan Model) किंवा 'एलपीजी मॉडेल' (LPG Model) म्हणून ओळखले जाते.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पी. व्ही. नरसिंहराव: हे त्या वेळी भारताचे पंतप्रधान होते, अर्थमंत्री नव्हते.
•
प्रणव मुखर्जी: नंतरच्या काळात (इंदिरा गांधी आणि मनमोहन सिंग यांच्या मंत्रिमंडळात) अर्थमंत्री होते.
•
पी. चिदंबरम: १९९१ च्या काळात वाणिज्य राज्यमंत्री होते, त्यांनी नवीन व्यापार धोरण (New Trade Policy) जाहीर केले होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
MPSC परीक्षेत प्रश्न नीट वाचा: पंतप्रधान विचारले तर पी. व्ही. नरसिंहराव आणि अर्थमंत्री विचारले तर डॉ. मनमोहन सिंग.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Dr. Manmohan Singh (Option 3).
Detailed Analysis:
1.
Dr. Manmohan Singh and the 1991 Historic Budget:
•
In June 1991, newly sworn-in Prime Minister P. V. Narasimha Rao appointed renowned economist and former RBI Governor Dr. Manmohan Singh as the Union Finance Minister.
•
On July 24, 1991, Dr. Singh presented the historic Union Budget dismantling industrial licensing, reducing peak tariffs from over 300% to 150%, and encouraging foreign direct investment, establishing the 'LPG model'.
•
This policy framework is historically commemorated as the Rao-Manmohan Model.
Distractor Analysis:
•
P. V. Narasimha Rao: Was the Prime Minister who provided political cover for the reforms.
•
Pranab Mukherjee: Served as Finance Minister in earlier and later administrations.
•
P. Chidambaram: Served as Commerce Minister in 1991, spearheading EXIM trade liberalization.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Carefully note the designation: Prime Minister in 1991 = P. V. Narasimha Rao; Finance Minister in 1991 = Dr. Manmohan Singh.