एरोबिक श्वासोच्छवासाद्वारे सुक्रोजच्या पूर्ण ऑक्सिडेशनपासून एटीपीचे जास्तीत जास्त उत्पन्न आहे
EN
The maximum yield of ATP from the complete oxidation of sucrose via aerobic respiration is
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण
योग्य उत्तर पर्याय ३ (६० / 60) आहे.
सुक्रोजच्या पूर्ण ऑक्सिडेशनमधून मिळणाऱ्या एटीपीची (ATP) गणना:
1.
सुक्रोजची रचना:
•
सुक्रोज ($C_{12}H_{22}O_{11}$) हे डायसॅकराइड (Disaccharide) आहे.
•
इनव्हर्टेज (Invertase) विकराद्वारे जलअपघटन झाल्यावर सुक्रोजच्या एका रेणूपासून २ हेक्सोज शर्करा - १ ग्लुकोज ($C_6H_{12}O_6$) आणि १ फ्रक्टोज ($C_6H_{12}O_6$) मिळतात:
$$\text{सुक्रोज } + H_2O \xrightarrow{\text{Invertase}} \text{ग्लुकोज} + \text{फ्रक्टोज}$$
2.
एरोबिक श्वसनातून एटीपीचे उत्पादन:
•
वनस्पती पेशींमध्ये वनस्पती शरीरक्रियाशास्त्रानुसार (Plant Physiology / बायोकेमिस्ट्री):
•
ग्लुकोजच्या एका रेणूच्या संपूर्ण ऑक्सिडेशनमधून (ग्लायकोलिसिस + क्रेब्स चक्र + इलेक्ट्रॉन ट्रान्सपोर्ट सिस्टीम) सुमारे ३० एटीपी मिळतात.
•
फ्रक्टोजच्या एका रेणूच्या संपूर्ण ऑक्सिडेशनमधून देखील ३० एटीपी मिळतात.
•
त्यामुळे सुक्रोजच्या एका संपूर्ण रेणूचे ऑक्सिडेशन झाल्यास एकूण कमाल एटीपी:
$$३० + ३० = ६० \text{ ATP}$$
•
(पारंपरिक जुन्या मोजणीत ३६ ते ३८ प्रति ग्लुकोज धरल्यास ७२ ते ७६ होतात, परंतु आधुनिक मोजणीत पी/ओ गुणोत्तर धरून ३० प्रति हेक्सोज मानल्याने आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार ६० हे अचूक उत्तर आहे).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
श्वसनातील ३ मुख्य टप्पे:
1.
ग्लायकोलिसिस (Glycolysis): पेशीद्रवात (Cytoplasm) घडतो; ऑक्सिजनची गरज नसते; निव्वळ २ ATP आणि २ NADH मिळतात.
2.
क्रेब्स चक्र (Krebs Cycle): तंतुकणिकेच्या मॅट्रिक्समध्ये (Mitochondrial matrix).
3.
ETS (इलेक्ट्रॉन वहन साखळी): तंतुकणिकेच्या आतील पटलावर (Cristae) घडते, जेथे कमाल ATP चे संश्लेषण होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 3 (60).
Biochemical yield of ATP from complete aerobic catabolism of sucrose:
1.
Hydrolysis of Sucrose:
•
Sucrose ($C_{12}H_{22}O_{11}$) is a non-reducing disaccharide composed of two monosaccharide hexoses: glucose and fructose.
•
Cleaved by the enzyme invertase (sucrase):
$$\text{Sucrose} + H_2O \rightarrow \text{Glucose} + \text{Fructose}$$
2.
Aerobic ATP Yield in Plant Physiology:
•
Based on standard modern biochemical stoichiometry (accounting for realistic P/O ratios of 2.5 for NADH and 1.5 for $FADH_2$):
•
Complete aerobic oxidation of 1 molecule of Glucose produces 30 ATP.
•
Complete aerobic oxidation of 1 molecule of Fructose produces 30 ATP.
•
Combining both hexose monomers derived from 1 sucrose molecule yields:
$$30\text{ (Glucose)} + 30\text{ (Fructose)} = 60\text{ ATP}$$
•
This matches the standard reference answer accepted by the Commission.
Therefore, the maximum net ATP yield from one sucrose molecule is 60.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Glycolysis occurs in the cytosol (oxygen-independent).
•
Krebs (TCA) cycle takes place in the mitochondrial matrix.
•
Oxidative phosphorylation (ETS) operates across the inner mitochondrial membrane.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) 37 (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) 44 (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) 60 (अचूक उत्तर):
योग्य उत्तर **पर्याय ३ (६० / 60)** आहे.
✗ पर्याय (4) 50 (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
🎯 घटक चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '60' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.