🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

किनारपट्टीवरील खारफुटी (कांदळवन) परिसंस्थेचे पुनरुज्जीवन करण्यासाठी आणि किनारपट्टीच्या समुदायांचे उपजीविका साधन वाढवण्यासाठी केंद्र सरकारने सुरू केलेला 'मिश्ती' (MISHTI) उपक्रम कोणत्या मंत्रालयांतर्गत राबवला जातो?

EN The 'MISHTI' scheme, launched to rejuvenate coastal mangrove ecosystems and support shoreline community livelihoods, is implemented under which Union Ministry?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
पृथ्वी विज्ञान मंत्रालय
Ministry of Earth Sciences
B
जलशक्ती मंत्रालय
Ministry of Jal Shakti
C
पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (MoEFCC)
Ministry of Environment, Forest and Climate Change (MoEFCC)
D
कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्रालय
Ministry of Agriculture and Farmers Welfare
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (३) पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (MoEFCC) आहे.

• मिश्ती उपक्रम (MISHTI Scheme):
• पूर्ण नाव: Mangrove Initiative for Shoreline Habitats & Tangible Incomes.
• केंद्रीय अर्थसंकल्प २०२३-२४ मध्ये जाहीर झालेली ही योजना 'पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालया'द्वारे (MoEFCC) राबवली जात आहे.
• उद्दिष्ट:
• भारताच्या ७,५०० किमी पेक्षा जास्त लांबीच्या किनारपट्टीवर ११ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये सुमारे ५४० चौरस किमी क्षेत्रावर खारफुटीची (कांदळवने) लागवड करणे.
• किनारपट्टीचे चक्रीवादळे, त्सुनामी आणि धूप यांपासून नैसर्गिक संरक्षण करणे.
• कार्बन सिंक वाढवणे आणि किनारपट्टीवरील मच्छीमार व स्थानिक लोकांचे उत्पन्न वाढवणे.
• निधी व्यवस्था: मनरेगा (MGNREGS), कॅम्पा फंड (CAMPA Fund) आणि सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी (PPP) याद्वारे निधी उभारला जातो.
• भारतातील खारफुटी:
• वन सर्वेक्षण अहवाल (ISFR) नुसार भारतात सुमारे ४,९९२ चौ. किमी कांदळवने आहेत.
• पश्चिम बंगाल (सुंदरबन) प्रथम क्रमांकावर, गुजरात दुसऱ्या क्रमांकावर आणि अंदमान-निकोबार तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: MISHTI योजना, 'अमृत धरोहर' योजना (रामसार पाणथळ जागांचे संरक्षण) आणि भारतातील खारफुटीची राज्यनिहाय आकडेवारी पर्यावरणातील सर्वाधिक विचारले जाणारे विषय आहेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (3) Ministry of Environment, Forest and Climate Change (MoEFCC).

• MISHTI Initiative:
• Acronym: Mangrove Initiative for Shoreline Habitats & Tangible Incomes.
• Announced in the Union Budget 2023–24 and administered by the Ministry of Environment, Forest and Climate Change (MoEFCC).
• Core Objectives:
• Restore and expand mangrove afforestation across 540 sq km of shoreline spanning 11 coastal states and Union Territories over 5 years.
• Serve as dynamic coastal bio-shields against cyclones, coastal erosion, and storm surges.
• Enhance blue carbon sequestration and create sustainable ecotourism and mariculture livelihoods.
• Funded by convergence of MGNREGS, CAMPA funds, and public-private partnerships.
• Mangrove Cover in India:
• India hosts approximately 4,992 sq km of mangrove forests (around 0.15% of total geographical area).
• State rankings: West Bengal (Sundarbans - highest ~42%), followed by Gujarat and Andaman & Nicobar Islands.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Twin ecological schemes from Budget 2023: MISHTI (Mangroves) and Amrit Dharohar (Ramsar wetland conservation and eco-tourism promotion).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) पृथ्वी विज्ञान मंत्रालय (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) जलशक्ती मंत्रालय (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (MoEFCC) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (३) पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (MoEFCC) आहे.[/gold]
✗ पर्याय (4) कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्रालय (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऑक्टोबर २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'ऑक्टोबर २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'ऑक्टोबर २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →