मनुष्य बळ विकासासाठी जास्त उपयुक्त बाब म्हणजे 1: लोकसंख्या नियंत्रण 2: साक्षरता विकास 3: मनुष्य बळाचे विषम नियोजन 4: मनुष्याच्या विविध क्षमतांचा विकास
EN
The most crucial factor for human resource development is:
1: Population control
2: Literacy development
3: Disproportionate manpower planning
4: Development of varied human capabilities
योग्य उत्तर मनुष्याच्या विविध क्षमतांचा विकास (पर्याय 4) आहे.
•
मानव संसाधन विकास (Human Resource Development - HRD):
•
प्रा. अमर्त्य सेन यांच्या 'क्षमता दृष्टिकोन' (Capability Approach) नुसार, मानवाचा विकास म्हणजे केवळ आर्थिक वाढ किंवा केवळ साक्षरता नसून मानवाच्या शारीरिक, मानसिक, व्यावसायिक, बौद्धिक आणि सर्जनशील क्षमतांचा सर्वांगीण विकास करणे होय.
•
शिक्षण, आरोग्य, व्यावसायिक कौशल्ये, मूल्यांची जडणघडण आणि निर्णयक्षमता यांच्याद्वारे मानवी क्षमतेचा सर्वोच्च विस्तार घडवून आणणे ही मनुष्यबळ विकासातील सर्वात व्यापक आणि मूलभूत बाब आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
नोबेल विजेते अर्थतज्ज्ञ डॉ. अमर्त्य सेन आणि महबूब-उल-हक यांनी मानवी क्षमतेचा विकास (Capability Development) आणि संधींचे स्वातंत्र्य हाच मानव विकासाचा खरा पाया मानला आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Development of varied human capabilities (Option 4).
•
Human Resource Development (HRD):
•
In line with Prof. Amartya Sen's 'Capability Approach', development is fundamentally about expanding the capabilities and freedoms of individuals.
•
HRD extends far beyond basic literacy or headcount management; it encompasses enhancing cognitive, technical, entrepreneurial, and physical capabilities to empower individuals to lead productive, dignified lives.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Dr. Amartya Sen and Dr. Mahbub ul Haq formulated the human capability and human choices framework that underpins the United Nations Development Programme's Human Development concept.