6,328 चौ.किमी. क्षेत्रात पसरलेल्या मुंबई महानगर परिक्षेत्रामध्ये _______ महानगरपालिका आहेत.
EN
The Mumbai Metropolitan Region spread over 6,328 sq.km. consists of ________ Municipal Corporations.
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण
योग्य उत्तर 9 (पर्याय ३) आहे.
मुंबई महानगर प्रदेश (Mumbai Metropolitan Region - MMR):
•
भौगोलिक विस्तार व रचना:
•
मुंबई महानगर प्रदेश (MMR) हा सुमारे ६,३२८ चौरस किलोमीटर क्षेत्रफळात पसरलेला भारतातील सर्वात मोठा व आर्थिकदृष्ट्या संपन्न नागरी प्रदेश आहे.
•
या प्रदेशामध्ये एकूण ९ महानगरपालिका (Municipal Corporations) आणि ९ नगरपालिकांचा समावेश होतो.
•
MMR मधील ९ महानगरपालिका खालीलप्रमाणे आहेत:
१.
बृहन्मुंबई महानगरपालिका (MCGM / BMC - मुंबई शहर व उपनगर).
२.
ठाणे महानगरपालिका (TMC).
३.
नवी मुंबई महानगरपालिका (NMMC).
४.
कल्याण-डोंबिवली महानगरपालिका (KDMC).
५.
मीरा-भाईंदर महानगरपालिका (MBMC).
६.
वसई-विरार महानगरपालिका (VVMC).
७.
उल्हासनगर महानगरपालिका (UMC).
८.
भिवंडी-निजामपूर महानगरपालिका (BNMC).
९.
पनवेल महानगरपालिका (PMC - ऑक्टोबर २०१६ मध्ये स्थापन).
•
नियोजन प्राधिकरण:
•
या संपूर्ण क्षेत्राच्या एकात्मिक नियोजन आणि पायाभूत सुविधा विकासासाठी MMRDA (मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण - स्थापना १९७५) ही सर्वोच्च वैधानिक संस्था कार्यरत आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महाराष्ट्रातील नागरी प्रशासन तथ्ये:
१.
महाराष्ट्रात सध्या एकूण २९ महानगरपालिका आहेत (२९ वी जालना).
२.
भारतातील सर्वात जुनी महानगरपालिका: मद्रास (चेन्नई - १६८८).
३.
मुंबई महानगरपालिकेची स्थापना: १८८८ च्या मुंबई महानगरपालिका कायद्यान्वये.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is 9 (Option 3).
Institutional and Geographic Profile of Mumbai Metropolitan Region (MMR):
•
Spatial Composition:
•
Spanning an expansive area of 6,328 square kilometres across Mumbai City, Mumbai Suburban, Thane, Palghar, and Raigad districts, the Mumbai Metropolitan Region (MMR) is one of the world's most populous and economically vital urban agglomerations.
•
It comprises 9 Municipal Corporations and 9 Municipal Councils.
•
The 9 Municipal Corporations in MMR:
1.
Municipal Corporation of Greater Mumbai (MCGM / BMC).
2.
Thane Municipal Corporation (TMC).
3.
Navi Mumbai Municipal Corporation (NMMC).
4.
Kalyan-Dombivli Municipal Corporation (KDMC).
5.
Mira-Bhayandar Municipal Corporation (MBMC).
6.
Vasai-Virar City Municipal Corporation (VVCMC).
7.
Ulhasnagar Municipal Corporation (UMC).
8.
Bhiwandi-Nizampur City Municipal Corporation (BNCMC).
9.
Panvel Municipal Corporation (PMC - established in 2016).
•
Apex Planning Authority:
•
Regional spatial planning and mega-infrastructure execution across the MMR are steered by the Mumbai Metropolitan Region Development Authority (MMRDA), set up under the MMRDA Act, 1974.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Maharashtra Urban Local Governance:
1.
Total Municipal Corporations in Maharashtra: 29 (29th is Jalna).
2.
Oldest Municipal Corporation in India: Madras (Chennai, 1688).
3.
BMC functions under the Mumbai Municipal Corporation Act, 1888.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) 18 (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) 11 (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) 9 (अचूक उत्तर):
योग्य उत्तर **9** (पर्याय ३) आहे.
✗ पर्याय (4) 14 (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
🎯 घटक चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '9' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.