🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

ईशान्य भारतातील स्थानिक समस्यांवर वैज्ञानिक उपाय शोधण्यासाठी आणि तंत्रज्ञान नवोपक्रमाला गती देण्यासाठी 'ईशान्य विज्ञान आणि तंत्रज्ञान क्लस्टर' (NEST Cluster) ची स्थापना कोणत्या संस्थेत करण्यात आली?

EN The 'North-East Science and Technology Cluster' (NEST Cluster), set up to drive grassroots scientific innovation and technology transfer, was inaugurated at which premier institution?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
आयआयटी मद्रास
IIT Madras
B
आयआयटी कानपूर
IIT Kanpur
C
आयआयटी गुवाहाटी (IIT Guwahati)
IIT Guwahati
D
आयआयटी दिल्ली
IIT Delhi
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (३) आयआयटी गुवाहाटी (IIT Guwahati) आहे.

• ईशान्य विज्ञान आणि तंत्रज्ञान क्लस्टर (NEST):
• भारत सरकारच्या 'प्रधान वैज्ञानिक सल्लागार कार्यालया'च्या (Office of the Principal Scientific Adviser - PSA) पुढाकाराने आयआयटी गुवाहाटी (IIT Guwahati) येथे हे क्लस्टर स्थापन करण्यात आले.
• उद्दिष्ट:
• ईशान्येतील आठही राज्यांमध्ये कृषी, जैवविविधता संवर्धन, बांबू उद्योग, आपत्ती व्यवस्थापन आणि आरोग्य सेवा या क्षेत्रांत आधुनिक विज्ञानाचा वापर करणे.
• स्थानिक शैक्षणिक संस्था, संशोधन प्रयोगशाळा, स्टार्टअप्स आणि उद्योग जगतामध्ये समन्वय साधणे.
• ग्रामीण कारागीर आणि शेतकऱ्यांना आधुनिक मूल्यवर्धन तंत्रज्ञानाशी जोडणे.
• आयआयटी गुवाहाटी बद्दल:
• स्थापना: १९९४ (आसाम करार १९८५ अंतर्गत).
• ईशान्य भारतातील हे पहिले आणि सर्वांत प्रतिष्ठित भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (IIT) आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: भारत सरकारच्या PSA कार्यालयाचे S&T क्लस्टर्स: पुणे नॉलेज क्लस्टर (PKC), बेंगळुरू, दिल्ली, हैदराबाद, जोधपूर आणि गुवाहाटी. हे प्रादेशिक नवोपक्रमासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (3) IIT Guwahati.

• North-East Science and Technology (NEST) Cluster:
• Instituted at the Indian Institute of Technology Guwahati (IIT Guwahati) under the direct patronage of the Office of the Principal Scientific Adviser (PSA) to the Government of India.
• Core Strategic Mandate:
• Catalyze collaborative scientific problem-solving tailored to the distinct socio-ecological landscape of India's eight North-Eastern states.
• Accelerate commercialization of indigenous bio-resources, medicinal aromatic flora, bamboo technology value-chains, and flood/landslide forecasting systems.
• Unify universities, CSIR/ICAR labs, incubators, and rural MSMEs into a frictionless tech-transfer ecosystem.
• About IIT Guwahati:
• Established in 1994 pursuant to commitments in the historic Assam Accord of 1985.
• Ranks as the premier engineering and technological research anchor of Northeast India.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: City Knowledge and Innovation Clusters launched by Office of PSA: Pune Knowledge Cluster (PKC), Bengaluru, Delhi, Hyderabad, Bhubaneswar, and Guwahati.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) आयआयटी मद्रास (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) आयआयटी कानपूर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) आयआयटी गुवाहाटी (IIT Guwahati) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (३) आयआयटी गुवाहाटी (IIT Guwahati) आहे.[/gold]
✗ पर्याय (4) आयआयटी दिल्ली (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'नोव्हेंबर २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: नोव्हेंबर २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'नोव्हेंबर २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'नोव्हेंबर २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'नोव्हेंबर २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'नोव्हेंबर २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →