महाराष्ट्र पंचायत राज व्यवस्था ........... पासून अंमलात आली.
EN
The Panchayati Raj system in Maharashtra came into effect from ...........
अचूक उत्तर: पर्याय (२) 1 मे 1962
महाराष्ट्रातील पंचायत राज व्यवस्थेच्या इतिहासानुसार पर्याय (२) १ मे १९६२ हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (२) अचूक उत्तर: महाराष्ट्र शासनाने वसंतराव नाईक यांच्या अध्यक्षतेखाली २७ जून १९६० रोजी महसूल मंत्री असताना लोकशाही विकेंद्रीकरण समिती नेमली होती. या समितीने १५ मार्च १९६१ रोजी सादर केलेल्या अहवालानुसार 'महाराष्ट्र जिल्हा परिषद आणि पंचायत समिती अधिनियम, १९६१' संमत करण्यात आला. त्यानुसार महाराष्ट्रात त्रिस्तरीय पंचायत राज व्यवस्था १ मे १९६२ (महाराष्ट्र दिन) पासून अधिकृतपणे लागू झाली.
•
महाराष्ट्र हे पंचायत राज व्यवस्था स्वीकारणारे देशातील नववे (९ वे) राज्य ठरले.
•
पर्याय (१) चुकीचा: १ मे १९६० रोजी संयुक्त महाराष्ट्र राज्याची निर्मिती झाली.
•
पर्याय (३) चुकीचा: २६ जानेवारी १९५० रोजी भारतीय राज्यघटना अंमलात आली (प्रजासत्ताक दिन).
•
पर्याय (४) चुकीचा: २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी घटना परिषदेने राज्यघटना स्वीकृत केली (संविधान दिन).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: महाराष्ट्रातील पंचायत राजची ठळक वैशिष्ट्ये:
•
शिफारस: वसंतराव नाईक समिती (१९६०-६१).
•
अंमलबजावणी: १ मे १९६२.
•
देशातील स्थान: ९ वे राज्य.
•
महाराष्ट्राच्या मॉडेलचे वैशिष्ट्य: जिल्हा परिषदेला सर्वोच्च अधिकार व प्रशासनाचे केंद्रस्थान दिले (जिल्हा परिषद अध्यक्ष प्रभावी; जिल्हाधिकारी जिल्हा परिषदेबाहेर).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) 1 May 1962
In the institutional history of Maharashtra Panchayati Raj, Option (2) 1 May 1962 is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Option (2) is correct: In Maharashtra, the three-tier Panchayati Raj system was enacted through the Maharashtra Zilla Parishads and Panchayat Samitis Act, 1961 based on the landmark recommendations of the Vasantrao Naik Committee (appointed in June 1960; reported in March 1961). The system was formally inaugurated across the state on 1 May 1962 (Maharashtra Day).
•
Maharashtra became the 9th state in independent India to institute Panchayati Raj.
•
Option (1) is incorrect: 1 May 1960 marks the formation of the unilingual State of Maharashtra.
•
Option (3) is incorrect: 26 January 1950 is Republic Day (commencement of the Constitution).
•
Option (4) is incorrect: 26 November 1949 is Constitution Day (adoption of the Constitution).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Key Features of Maharashtra's Panchayati Raj Model:
•
Primary architect: Vasantrao Naik Committee.
•
Commenced on: 1 May 1962 (9th State in India).
•
Key institutional innovation: Strong Zilla Parishad at district level with a dedicated IAS Chief Executive Officer (CEO), keeping the District Collector outside Zilla Parishad administration.