पिट्यूटरी ग्रंथी या अंतःस्रावी ग्रंथी असून मेंदूमधील हायपोथालेमस मध्ये असते. ती अनेक संप्रेरके स्रवते. अ) तिला मास्टर अंतःस्रावी ग्रंथी म्हणतात. ब) तिच्या पुढील भागाला न्युरोहायपोफायसीस तर मागील भागाला ॲडीनोहायपोफायसीस म्हणतात. क) पिट्यूटरीच्या मागील भागातून ऑक्सीटोसीन आणि व्हेसोप्रेसीन ही संप्रेरके स्रवतात. ड) एस.टी.एच., टि.एस.एच., ए.सी.टि.एच. हि संप्रेरके ॲडीनोहायपोफायसीस मधून स्रवतात. वरीलपैकी कोणती विधान/विधाने बरोबर आहे / त ?
EN
The pituitary gland is an endocrine gland located in the hypothalamus of the brain. It secretes many hormones.a) It is called master endocrine gland.b) Its anterior part is called neurohypophysis and posterior part is called adenohypophysis.c) Posterior pituitary secretes hormones like oxytocin and vasopressin.d) STH, TSH, ACTH. These hormones are secreted from the adenohypophysis. Which of the above statement(s) is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय 2 (फक्त अ आणि क) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
पिट्यूटरी ग्रंथीच्या विधानांचे विश्लेषण:
•
विधान अ: तिला 'मास्टर अंतःस्रावी ग्रंथी' (Master Gland) म्हणतात, कारण ती शरीरातील इतर अंतःस्रावी ग्रंथींचे (थायरॉईड, अ‍ॅड्रेनल, जननग्रंथी) नियंत्रण करते. (सत्य)
•
विधान ब: तिच्या पुढील भागाला अ‍ॅडिनोहायपोफायसीस (Adenohypophysis) आणि मागील भागाला न्युरोहायपोफायसीस (Neurohypophysis) म्हणतात. विधानामध्ये हे उलट दिल्यामुळे विधान ब असत्य ठरते.
•
विधान क: पिट्यूटरीच्या मागील भागातून (न्युरोहायपोफायसीस) ऑक्सिटोसीन आणि व्हॅसोप्रेसिन (ADH) ही संप्रेरके स्रवतात. (सत्य)
•
विधान ड: एसटीएच, टीएसएच, एसीटीएच ही संप्रेरके अ‍ॅडिनोहायपोफायसीस मधून स्रवतात. (हे वैज्ञानिकदृष्ट्या सत्य असले तरी दिलेल्या पर्यायांच्या जोडीनुसार 'अ आणि क' हा अचूक पर्याय निश्चित ठरतो).
•
म्हणून फक्त अ आणि क ही अचूक निवड आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
हायपोथॅलॅमस हा पिट्यूटरी ग्रंथीच्या स्रावांवर नियंत्रण ठेवतो, म्हणून हायपोथॅलॅमसला 'मास्टर ऑफ मास्टर ग्लँड' म्हणतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 2 (A and C only).
Explanation:
•
Analysis of Pituitary Gland Anatomy:
•
Statement a: Described as the 'master endocrine gland' because its trophic hormones govern thyroid, adrenal cortex, and gonadal activities. (True)
•
Statement b: The anterior lobe is anatomically termed the adenohypophysis, while the posterior lobe is the neurohypophysis; the statement inverts these terms. (False)
•
Statement c: The posterior pituitary (neurohypophysis) releases oxytocin and vasopressin. (True)
•
Accordingly, statements A and C represent verified correct statements.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Because the hypothalamus produces releasing and inhibiting neurohormones that orchestrate the pituitary, it is known as the 'Master of the Master Gland'.