इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Agriculture Service Pre 2017 MEDIUM

भारतामध्ये दत्तक वारसा नामंजूर हे धोरण ..........ने स्विकारले.

EN The policy of 'Doctrine of Lapse' in India was adopted by .......... .
A
लॉर्ड हेस्टिंग्ज Lord Hastings
B
विल्यम बेंटिंक William Bentinck
✓
लॉर्ड डलहौसी Lord Dalhousie
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
लॉर्ड कॅनिंग Lord Canning
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ३ (लॉर्ड डलहौसी)

विश्लेषण:

• भारतामध्ये 'दत्तक वारसा नामंजूर धोरण' (Doctrine of Lapse) अत्यंत आक्रमकपणे गव्हर्नर जनरल लॉर्ड डलहौसी (१८४८-१८५६) यांनी राबवले.
• या धोरणानुसार ज्या संस्थानिकाला स्वतःचा नैसर्गिक पुत्र नाही, त्याचे संस्थान दत्तक पुत्राला राज्यकारभाराचा अधिकार न देता ब्रिटिश साम्राज्यात विलीन केले गेले.
• या धोरणाने सातारा, जैतपूर, संबळपूर, भगत, उदयपूर, झाशी आणि नागपूर ही संस्थाने खालसा करण्यात आली.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

हे धोरण १८५७ च्या उठावाचे एक प्रमुख राजकीय कारण ठरले, म्हणूनच १८५८ च्या राणीच्या जाहीरनाम्यात दत्तक घेण्याचा हक्क पूर्ववत बहाल करण्यात आला.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (Lord Dalhousie)

Analysis:

• The Doctrine of Lapse was aggressively pursued by Governor-General Lord Dalhousie (1848–1856).
• Under this policy, dependent native states whose rulers died without a natural male heir lapsed directly to the British paramount power, refusing recognition to adopted heirs.
• States annexed included Satara, Jaitpur, Sambalpur, Baghat, Udaipur, Jhansi, and Nagpur.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The severe resentment generated by Dalhousie's annexations was a major cause of the 1857 Revolt, prompting the Crown in 1858 to guarantee princely adoption rights.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →