१९८३ मध्ये न्या. रणजितसिंग सरकारिया यांच्या अध्यक्षतेखाली स्थापन करण्यात आलेल्या ऐतिहासिक 'सरकारिया आयोगाचा' (Sarkaria Commission) मुख्य उद्देश खालीलपैकी कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित होता?
EN
The primary charter of the historic 'Sarkaria Commission' set up in 1983 under the chairmanship of Justice R. S. Sarkaria related to which of the following areas?
योग्य उत्तर पर्याय (४) म्हणजेच 'केंद्र-राज्य संबंध' हे आहे.
सरकारिया आयोगाविषयी महत्त्वाची माहिती:
•
स्थापना: जून १९८३ मध्ये केंद्र सरकारने सर्वोच्च न्यायालयाचे निवृत्त न्यायाधीश न्या. आर. एस. सरकारिया यांच्या अध्यक्षतेखाली ३ सदस्यीय आयोगाची स्थापना केली.
•
सदस्य: न्या. आर. एस. सरकारिया (अध्यक्ष), बी. शिवरामन आणि डॉ. एस. आर. सेन.
•
अहवाल: जानेवारी १९८८ मध्ये आयोगाने आपला अंतिम अहवाल सादर केला, ज्यामध्ये २४७ शिफारशी होत्या.
•
प्रमुख स्वीकारलेल्या शिफारशी:
१.
कलम २६३ अन्वये स्थायी 'आंतरराज्य परिषद' (Inter-State Council) स्थापन करणे (जी १९९० मध्ये व्ही. पी. सिंग यांच्या काळात स्थापन झाली).
२.
राष्ट्रपती राजवटीचा (कलम ३५६) वापर हा 'शेवटचा उपाय' (Last Resort) म्हणूनच केला जावा.
३.
अखिल भारतीय सेवा (IAS, IPS, IFS) अधिक बळकट करणे.
४.
राज्यपालांची निवड करताना ते संबंधित राज्याबाहेरील आणि सक्रिय राजकारणापासून दूर असावेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
केंद्र-राज्य संबंधांच्या संदर्भात तामिळनाडू सरकारने १९६९ मध्ये 'राजमन्नार समिती' (Rajamannar Committee) स्थापन केली होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4) i.e. 'Centre-State Relationships'.
Sarkaria Commission Highlights:
•
Constituted in June 1983 by the Central Government under Justice R. S. Sarkaria (with B. Sivaraman and Dr. S. R. Sen).
•
Submitted its report in 1988 with 247 recommendations.
•
Most notable recommendation was establishing a permanent Inter-State Council under Article 263 (established in 1990).