भारतीय अर्थव्यवस्थेत छुप्या बेकारीचा प्रश्न हा प्रामुख्याने _______.
EN
The problem of disguised unemployment in Indian Economy is mainly observed in ______.
भारतीय अर्थव्यवस्थेत प्रच्छन्न / छुपी बेकारी (Disguised Unemployment) प्रामुख्याने ग्रामीण भागात (Rural Areas) मोठ्या प्रमाणावर आढळते:
१.
कारणे:
•
ग्रामीण भागातील बहुसंख्य जनता उपजीविकेसाठी शेतीवर अवलंबून आहे.
•
बिगर-शेती रोजगार संधींची कमतरता आणि लोकसंख्या वाढीमुळे एकाच शेतजमिनीवर गरजेपेक्षा दुप्पट किंवा तिप्पट कौटुंबिक मजूर काम करत असतात.
•
या अतिरिक्त श्रमिकांची सीमांत उत्पादकता शून्य असते.
२.
जरी शहरी असंघटित क्षेत्रात काही प्रमाणात छुपी बेकारी असली, तरी तिचा मुख्य व प्रचंड विस्तार ग्रामीण शेती क्षेत्रातच आहे.
म्हणून योग्य उत्तर: ग्रामीण भागात मोठ्या प्रमाणावर आढळतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
प्रच्छन्न बेकारी = ग्रामीण शेती क्षेत्राचे ठळक वैशिष्ट्य. या कामगारांची सीमांत उत्पादकता शून्य असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
In the Indian economy, the phenomenon of Disguised Unemployment is overwhelmingly observed in rural areas (agricultural sector):
1.
Reasons:
•
Over 45–50% of the Indian workforce depends on agriculture, which contributes less than 18% of GDP.
•
Due to inadequate rural industrialization and joint family landholding traditions, excess family labor continues to cultivate the same fragmented plots, yielding zero marginal productivity.
2.
While slight underemployment exists in the urban informal sector, disguised unemployment is structurally entrenched in rural agriculture.
Therefore, the correct answer is mainly observed in rural areas on a large scale.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Disguised unemployment is essentially a rural agrarian phenomenon in India, where removing excess workers causes no reduction in agricultural output.