संपूर्ण आर्थिक क्रियाकलापाच्या सतत वाढ आणि घट होण्याच्या नियमीत प्रक्रियेला _____ असे म्हटले जाते.
EN
The regular process of continuous increase and decrease in overall economic activity is called _____.
स्पष्टीकरण :
•
योग्य उत्तर पर्याय 1 (व्यापार चक्र / Business Cycle) आहे.
व्यापार चक्र (Business Cycle / Trade Cycle) :
•
अर्थव्यवस्थेतील एकूण उत्पादन, उत्पन्न, रोजगार आणि किमती यांसारख्या समग्र आर्थिक घटकांमध्ये नियमितपणे घडून येणाऱ्या तेजी आणि मंदीच्या चढ-उतारांना 'व्यापार चक्र' (Business Cycle) म्हणतात.
•
प्रा. जे. एम. केन्स यांच्या मते: "व्यापार चक्र म्हणजे वाढत्या किमती व घटती बेरोजगारी यांचा कालावधी आणि त्यानंतर घसरणाऱ्या किमती व वाढती बेरोजगारी यांचा कालावधी यांची नियमित पुनरावृत्ती होय."
व्यापार चक्राच्या प्रमुख अवस्था (Phases of Business Cycle) :
1.
विस्तार / तेजी (Expansion / Prosperity): उत्पादन, रोजगार, गुंतवणूक व मागणी उच्च पातळीवर असते.
2.
उच्चांक / शिखर (Peak): आर्थिक वाढीचा सर्वोच्च टप्पा.
3.
आकुंचन / मंदीची सुरुवात (Recession): मागणी घटू लागते, नफा कमी होतो.
4.
मंदी / तळ (Depression / Trough): उत्पादन व रोजगार नीचांकी पातळीवर जातात.
5.
पुनरुज्जीवन (Recovery): अर्थव्यवस्था पुन्हा सावरू लागते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
समग्र आर्थिक घडामोडींमधील नियमित चढ-उतारांना 'व्यापार चक्र' (Trade/Business Cycle) म्हणतात.
•
शुम्पिटर (Schumpeter) यांनी नवप्रवर्तनाचा व्यापार चक्र सिद्धांत मांडला, तर हॉत्रे (Hawtrey) यांनी व्यापार चक्राला शुद्ध मौद्रिक घटना मानले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
•
The correct answer is Option 1 (Business Cycle).
Business Cycle (व्यापार चक्र):
•
A business cycle (or trade cycle) refers to the rhythmic, economy-wide fluctuations in aggregate production, employment, income, and trade over several months or years.
•
According to Arthur Burns and Wesley Mitchell: "Business cycles are a type of fluctuation found in the aggregate economic activity of nations that organize their work largely in business enterprises."
Phases of a Business Cycle:
1.
Expansion (Prosperity / Boom): Rising employment, output, income, and capacity utilization.
2.
Peak: The highest point of economic output before growth turns negative.
3.
Contraction (Recession): Slowdown in economic activity, shrinking demand, falling profits.
4.
Trough (Depression): Lowest turning point where economic activity reaches the bottom.
5.
Recovery: Gradual revival in investment and consumer demand leading into the next expansion.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
The recurring expansion and contraction of overall economic activity is known as the Business Cycle.
•
Joseph Schumpeter explained business cycles through innovations, while R. G. Hawtrey considered it a purely monetary phenomenon.