उपग्रह व विमानांद्वारे मिळविलेल्या सांख्यिकी आणि प्रतिमा प्राप्त करणे, प्रक्रिया करणे व अर्थ लावण्याच्या शास्त्रास खालीलपैकी कोणते शास्त्र म्हणतात ?
EN
The science of acquiring, processing, and interpreting data and imagery obtained by satellites and aircraft is called:
योग्य उत्तर: पर्याय २ (सुदूर संवेदन)
स्पष्टीकरण:
•
सुदूर संवेदन (Remote Sensing):
•
कोणत्याही वस्तू, क्षेत्र किंवा घटनेशी प्रत्यक्ष भौतिक संपर्क न साधता, उपग्रह (Satellites) किंवा विमाने (Aircrafts) यांवर बसवलेल्या संवेदकांच्या (Sensors) साहाय्याने माहिती/प्रतिमा मिळवणे, तिचे पृथक्करण व प्रक्रिया करणे आणि अर्थनिर्वचन (Interpretation) करण्याच्या शास्त्राला 'सुदूर संवेदन' (Remote Sensing) म्हणतात.
•
इतर संज्ञांची व्याख्या:
•
हवाई छायाचित्रण (Aerial Photography): केवळ विमानातील कॅमेऱ्याद्वारे जमिनीची छायाचित्रे घेण्याचे तंत्रज्ञान (हा सुदूरसंवेदनाचा एक भाग आहे).
•
जीआयएस (GIS): भौगोलिक डेटा साठवणे, हाताळणे आणि विश्लेषण करणारी संगणक प्रणाली.
•
जीपीएस (GPS): उपग्रहांच्या साहाय्याने पृथ्वीवरील अचूक स्थान (अक्षांश, रेखांश, उंची) शोधणारी प्रणाली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
सुदूर संवेदनाचा मूलभूत सिद्धांत: विद्युतचुंबकीय प्रारणाचे (EMR) परावर्तन आणि उत्सर्जन मोजणे.
•
रिमोट सेन्सिंगचे दोन प्रकार: सक्रिय (Active - स्वतःची ऊर्जा असणारे, उदा. RADAR) आणि निष्क्रिय (Passive - सूर्याच्या परावर्तित ऊर्जेवर चालणारे).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Remote Sensing)
Explanation:
•
Remote Sensing:
•
Formally defined as the science and art of obtaining, processing, and interpreting spectral data and imagery of objects, areas, or phenomena from a distance, primarily utilizing sensors aboard satellites and aircraft, without coming into direct physical contact with the target.
•
Distinctions Among Geoinformatics Technologies:
•
Aerial Photography: Specifically refers to photographing Earth's surface from an elevated aerial platform (a subfield of remote sensing).
•
GIS (Geographic Information System): A specialized database and software system designed to store, manage, query, model, and display georeferenced spatial data.
•
GPS (Global Positioning System): A satellite-based radionavigation constellation providing precise coordinates and time.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Remote Sensing measures reflected or emitted electromagnetic radiation (EMR).
•
Active Remote Sensing: Radar, Lidar (own illumination).
•
Passive Remote Sensing: Optical multispectral sensors relying on sunlight.