भारतातील नैसर्गिक वायु आणि खनिज तेल उत्पादक राज्य म्हणजे ______.
EN
The State which produces natural gas and mineral oil in India is _______.
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण
योग्य पर्याय आसाम आहे.
📌 Key Points
आसाम तेलक्षेत्र
डिगबोई तेलक्षेत्र:
•
हे सुमारे 15 चौरस किमी क्षेत्रफळावर विस्तारले आहे, डिगबोई तेलक्षेत्र हे देशातील सर्वात जुन्या तेलक्षेत्रांपैकी एक आहे.
•
बहुतांश तेल डिगबोईच्या रिफायनरीमध्ये पाठवले जाते. 1959 पासून, डिगबोई तेलक्षेत्र ऑइल इंडिया लिमिटेड (OIL) द्वारे काम केले जाते.
नाहरकटिया तेल क्षेत्र:
•
हे तेलक्षेत्र डिगबोईच्या नैऋत्येस सुमारे 35 किमी अंतरावर आहे.
•
1954 मध्ये नाहरकटिया तेलक्षेत्रातून तेल उत्पादन सुरू झाले.
•
या प्रदेशातील कच्चे तेल नूनमती, न्यू बोंगाईगाव (आसाम) आणि बरौनी (बिहार) या रिफायनरींना पुरवले जाते.
💡 Additional Information
पेट्रोलियम किंवा खनिज तेल
•
कोळशानंतर पेट्रोलियम किंवा खनिज तेल हे भारतातील ऊर्जा स्त्रोत आहे. हे उष्णता आणि प्रकाशासाठी इंधन, यंत्रसामग्रीसाठी वंगण आणि अनेक उत्पादन उद्योगांसाठी कच्चा माल प्रदान करते.
•
भारतातील बहुतेक पेट्रोलियम घटना तृतीयक युगातील खडकांच्या निर्मितीमध्ये अपनति आणि भ्रंश बंधाशी संबंधित आहेत.
•
नैसर्गिक वायू हा एक महत्त्वाचा स्वच्छ ऊर्जा स्त्रोत आहे जो पेट्रोलियमसह किंवा त्याशिवाय आढळतो. कमी कार्बन डायऑक्साइड उत्सर्जनामुळे नैसर्गिक वायू हे पर्यावरणास अनुकूल इंधन मानले जाते.
•
कृष्णा-गोदावरी खोऱ्यात नैसर्गिक वायूचा मोठा साठा सापडला आहे. पश्चिम किनार्‍याजवळ, मुंबई हायचे साठे खंबेच्या आखातातील शोधांमुळे पूरक आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
खनिज तेल व नैसर्गिक वायू उत्पादक राज्ये: आसाम हे भारतातील सर्वात जुने खनिज तेल उत्पादक राज्य आहे (डिगबोई - १८८९). सध्या राजस्थान आणि गुजरात हे प्रमुख भूभागावरील (Onshore) तेल उत्पादक आहेत, तर मुंबई हाय (महाराष्ट्र किनारपट्टी) हे सर्वात मोठे ऑफशोअर क्षेत्र आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct option is Assam.
📌 Key Points
Assam oilfields
The Digboi Oilfield:
•
It extended over an area of about 15 sq km, the Digboi oilfield is one of the oldest oil fields in the country.
•
Most of the oil is sent to the refinery of Digboi. Since 1959, the Digboi oilfields are worked by Oil India Limited (OIL).
The Naharkatiya Oilfield:
•
This oil field lies about 35 km to the southwest of Digboi.
•
Oil production from the Naharkatiya oilfields was started in 1954.
•
Crude oil from this region is supplied to the refineries of Noonamati, New Bongaigaon (Assam), and Barauni (Bihar).
💡 Additional InformationPetroleum or mineral oil
•
Petroleum or mineral oil is the next major energy source in India after coal. It provides fuel for heat and lighting, lubricants for machinery, and raw materials for several manufacturing industries.
•
Most of the petroleum occurrences in India are associated with anticlines and fault traps in the rock formations of the tertiary age.
•
Natural gas is an important clean energy resource found in association with or without petroleum. Natural gas is considered an environment-friendly fuel because of its low carbon dioxide emissions.
•
Large reserves of natural gas have been discovered in the Krishna-Godavari basin. Along the west coast, the reserves of Mumbai High are supplemented by finds in the Gulf of Cambay.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Petroleum and Natural Gas in India: Assam is India's oldest oil-producing state (Digboi oil refinery setup in 1901). Today, Rajasthan, Gujarat, and Assam lead onshore production, while Mumbai High offshore is the largest domestic crude oil producer.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) केरळ (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) हिमाचल प्रदेश (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) गोवा (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) आसाम (अचूक उत्तर):
योग्य पर्याय **आसाम **आहे.
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२१ मूळ पेपर (दि. २६ फेब, २०२२)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
🎯 घटक चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२१ मूळ पेपर (दि. २६ फेब, २०२२)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२१ मूळ पेपर (दि. २६ फेब, २०२२)
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२१ मूळ पेपर (दि. २६ फेब, २०२२)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२१ मूळ पेपर (दि. २६ फेब, २०२२)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२१ मूळ पेपर (दि. २६ फेब, २०२२)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'आसाम' हे असून ते 'MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२१ मूळ पेपर (दि. २६ फेब, २०२२)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०२१ मूळ पेपर (दि. २६ फेब, २०२२)' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.