कमीतकमी 4 विशिष्ट उपग्रहांद्वारे मिळणाऱ्या रेडिओ संदेशांचे रिसिव्हर्सद्वारे ग्रहण करून स्थान निश्चिती करणाऱ्या प्रणालीला _________ म्हणतात.
EN
The system that determines geographic position on Earth by receiving radio signals from at least 4 specific satellites via a receiver is called ________.
उत्तर: जागतिक स्थिती प्रणाली (पर्याय २)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
जागतिक स्थिती प्रणाली (Global Positioning System - GPS): ही अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाने विकसित केलेली उपग्रह-आधारित नेव्हिगेशन प्रणाली आहे.
•
४ उपग्रहांचे तत्त्व: भूपृष्ठावरील कोणत्याही बिंदूचे त्रिमितीय स्थान (अक्षांश, रेखांश आणि समुद्रसपाटीपासून उंची - 3D Coordinates) तसेच वेळ अचूकपणे निश्चित करण्यासाठी GPS रिसिव्हरला किमान ४ उपग्रहांकडून रेडिओ सिग्नल मिळणे आवश्यक असते (Trilateration पद्धत).
•
संपूर्ण पृथ्वी व्यापण्यासाठी किमान २४ कार्यरत उपग्रहांचे जाळे (NAVSTAR) अवकाशात कार्यरत आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
GPS चे पूर्ण नाव: Global Positioning System (जागतिक स्थिती प्रणाली).
•
अचूक 3D स्थानासाठी आवश्यक किमान उपग्रह: ४ उपग्रह.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Global Positioning System (GPS) (Option 2)
Key Points:
•
Global Positioning System (GPS): A space-based satellite navigation system developed by the United States Department of Defense (NAVSTAR-GPS).
•
Four Satellites Principle: To unambiguously resolve a receiver's three-dimensional position (latitude, longitude, ellipsoidal altitude) and clock bias via trilateration, line-of-sight signals from at least 4 visible satellites are mathematically required.
•
The nominal constellation consists of 24 to 31 operational satellites in Medium Earth Orbit (MEO) at ~20,200 km altitude.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Minimum number of satellites required to determine an exact 3D spatial position on Earth in GPS is 4 satellites.