दारिद्र्य मापनासंबंधातील तेंडुलकर समितीने पुढील सूचना केल्या: (a) उष्मांकाधारित दारिद्र्य रेषेच्या संकल्पनेपासून दूर जाणे (दारिद्र्य रेषा उष्मांकाधारीत न ठेवणे). (b) दारिद्र्यचे अंदाज मापन करण्यासाठी वेगवेगळ्या वस्तू गटांसाठी वेगवेगळे संदर्भ कालावधी विचारात घेणे. (c) शिक्षण व आरोग्यासाठी केलेल्या व्यक्तिगत खर्चाचा समावेश करणे. वरीलपैकी कुठले विधान/ने बरोबर आहे/त?
EN
The Tendulkar Committee on poverty measurement made the following suggestions: (a) Moving away from the concept of caloric poverty line (not keeping the poverty line caloric). (b) Considering different reference periods for different commodity groups to measure poverty. (c) Including personal expenditure on education and health. Which of the above statement/s is/are correct?
राष्ट्रीय ग्रामीण उपजीविका अभियान (National Rural Livelihoods Mission - NRLM):
१.
सुरुवात: ग्रामीण विकास मंत्रालयाने जून २०११ मध्ये स्वर्णजयंती ग्राम स्वरोजगार योजनेची (SGSY) पुनर्रचना करून NRLM ची स्थापना केली. याला 'आजिविका' (Aajeevika) असे नाव देण्यात आले.
२.
उद्देश: ग्रामीण भागातील गरीब महिलांना स्वयं सहाय्यता गटांमध्ये (SHGs) संघटित करणे, त्यांना सुलभ बँक कर्ज, कौशल्य प्रशिक्षण आणि शाश्वत उपजीविका उपलब्ध करून देणे.
३.
२०१५ मध्ये या योजनेचे नाव बदलून 'दीनदयाळ अंत्योदय योजना - NRLM' (DAY-NRLM) असे करण्यात आले.
४.
ही योजना जागतिक बँकेच्या (World Bank) आर्थिक साहाय्याने राबवली जाते.
म्हणून योग्य उत्तर: राष्ट्रीय ग्रामीण उपजीविका अभियान (NRLM).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
SGSY (१९९९) → NRLM / आजिविका (२०११) → DAY-NRLM (२०१५). हे जगातील महिला बचत गटांचे सर्वात मोठे नेटवर्क आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
National Rural Livelihoods Mission (NRLM) / Aajeevika:
1.
Inception: Launched in June 2011 by the Ministry of Rural Development by restructuring the earlier Swarnajayanti Gram Swarozgar Yojana (SGSY).
2.
Objective: To alleviate rural poverty by building strong, sustainable grassroots institutions of poor rural women—specifically Self-Help Groups (SHGs)—enabling them to access formal banking, financial services, skill training, and livelihood assets.
3.
In 2015, it was renamed as Deendayal Antyodaya Yojana - NRLM (DAY-NRLM).
4.
It receives technical and financial support from the World Bank.
Hence, the scheme is National Rural Livelihoods Mission (NRLM).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Evolution of rural livelihood schemes: SGSY (1999) was restructured into NRLM/Aajeevika in 2011, and renamed DAY-NRLM in 2015.