सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान Rajyaseva Mains 2020 MEDIUM

प्रत्येक वर्गाचे (class) प्रशिक्षण (training) आणि चाचणी संच (test set) दोन्ही मध्ये योग्य प्रतिनीधित्व केले जाईल याची खात्री करण्यासाठी, डेटा (माहीती) निवडण्यासाठी वापरल्या जाणारी शब्दावली (terminology) ________ आहे.

EN The terminology used for selecting data so as to assure that each class is properly represented in both the training and test set is _________.
A
क्रॉस वैधता (Cross validation) Cross validation
✓
स्तरीकरण (Stratification) Startification
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
पडताळणी (Verification) Verification
D
बुटस्ट्रॅपिंग (Bootstrapping) Bootstraapping
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय २ (स्तरीकरण / Stratification)

स्पष्टीकरण:

• स्तरीकरण (Stratification - स्ट्रॅटिफिकेशन): मशीन लर्निंगमध्ये मॉडेलचे अचूक मूल्यांकन करण्यासाठी डेटासेटचे ट्रेनिंग (Training) आणि टेस्टिंग (Testing) संचांमध्ये विभाजन केले जाते.
• जेव्हा डेटासेटमध्ये प्रत्येक वर्गाचे (Class) प्रमाण दोन्ही संचांमध्ये मूळ डेटाप्रमाणेच समान प्रमाणात राखले जावे याची खात्री केली जाते, तेव्हा त्या पद्धतीला 'स्तरीकरण' (Stratification / Stratified Sampling) म्हणतात.
• यामुळे असंतुलित डेटामध्येही (Imbalanced Dataset) प्रत्येक वर्गाला योग्य प्रतिनिधित्व मिळते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

ट्रेनिंग आणि टेस्ट सेटमध्ये सर्व क्लासेसचे प्रमाण मूळ डेटासारखेच संतुलित ठेवण्याच्या पद्धतीस स्तरीकरण (Stratification) म्हणतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 2 (Stratification / स्तरीकरण)

Explanation:

• In machine learning data preprocessing and evaluation (such as Stratified K-Fold cross-validation), Stratification is the technique of partitioning a dataset so that each class or subgroup is proportionately represented across both training and test subsets in the exact ratio found in the overall population.
• It prevents sampling bias and ensures balanced representation, especially for minority classes in imbalanced classification datasets.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Selecting training and testing data splits to ensure proportional representation of every class is known as Stratification.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →